Άλλο ένα από τα βασανιστικά...... ερωτήματα των τηλεπαραθύρων τις τελευταίες ημέρες ήταν το ποιος είπε το "ΟΧΙ" στους Ιταλούς και τους Γερμανούς, το 1940.
Δύο ερωτήσεις προς τους μαχητές της αλήθειας των τηλεπαραθύρων:
Αλήθεια τί έχει μεγαλύτερη σημασία το ποιος είπε το ΟΧΙ ή το ποιος λαός και πως πολέμησε τον εχθρό στην Αλβανία;
Επιπλέον γιατί ένας δικτάτορας να "ακούσει" το λαό και να αναγκαστεί να πει ΟΧΙ, αν ήθελε να πει ΝΑΙ;
Μία περισσότερο εμπεριστατωμένη απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα δίνει σήμερα ο κ. Αντώνης Καρκαγιάννης στην Καθημερινή.
Οκτωβρίου 31, 2007
Οκτωβρίου 29, 2007
Ένα ακόμη από τα πολλά ελληνικά παράδοξα
Ξαφνικά βρήκαμε το πρόβλημα που μας απασχολεί ως κοινωνία, και μάλιστα κάποιο από τα πολιτικά κόμματα που εκπροσωπείται στην ελληνική Βουλή, διοργανώνει και εκδηλώσεις για να το προβάλει.
Ποιό είναι αυτό: η συνέχιση ή κατάργηση των μαθητικών παρελάσεων.
Πραγματικά είναι να αναρωτιέται κανείς ποιος εφευρίσκει τη θεματολογία της επικαιρότητας. Αυτό δηλαδή είναι το πρόβλημά μας.
Ποιος όμως είναι ο λόγος που δεν πρέπει να γίνονται σχολικές παρελάσεις;
Ποιος είναι ο λόγος που δεν πρέπει να τιμούμε τους παππούδες μας που αγωνίστηκαν για να είμαστε εμείς ελεύθεροι;
Και το παράδοξο της υπόθεσης: Γιατί αυτοί που εναντιώνονται στις μαθητικές παρελάσεις, επιλέγουν να το υποστηρίζουν αυτό- όπως και κάθε άλλη διεκδίκησή τους - με "παρέλαση"(δηλ. με πορείες στους δρόμους, και μάλιστα όχι σε αργίες).
Υ.Γ. Σαφώς αυτοί που υπερασπίζονται τις παρελάσεις στα τηλεπαράθυρα είναι "σοφά" διαλεγμένοι για να οξύνουν την αντιπαράθεση και όχι για να μιλούν για τα αυτονόητα.
Ποιό είναι αυτό: η συνέχιση ή κατάργηση των μαθητικών παρελάσεων.
Πραγματικά είναι να αναρωτιέται κανείς ποιος εφευρίσκει τη θεματολογία της επικαιρότητας. Αυτό δηλαδή είναι το πρόβλημά μας.
Ποιος όμως είναι ο λόγος που δεν πρέπει να γίνονται σχολικές παρελάσεις;
Ποιος είναι ο λόγος που δεν πρέπει να τιμούμε τους παππούδες μας που αγωνίστηκαν για να είμαστε εμείς ελεύθεροι;
Και το παράδοξο της υπόθεσης: Γιατί αυτοί που εναντιώνονται στις μαθητικές παρελάσεις, επιλέγουν να το υποστηρίζουν αυτό- όπως και κάθε άλλη διεκδίκησή τους - με "παρέλαση"(δηλ. με πορείες στους δρόμους, και μάλιστα όχι σε αργίες).
Υ.Γ. Σαφώς αυτοί που υπερασπίζονται τις παρελάσεις στα τηλεπαράθυρα είναι "σοφά" διαλεγμένοι για να οξύνουν την αντιπαράθεση και όχι για να μιλούν για τα αυτονόητα.
Οκτωβρίου 26, 2007
Κλιματική αλλαγή και επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα
* Δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 25 Οκτωβρίου 2007 στην ελληνική έκδοση του Economist που κυκλοφορεί με την "Καθημερινή".
Η φετινή βράβευση του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ κ. Al Gore και της διακυβερνητικής επιτροπής του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change) με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, αποδεικνύει ότι το θέμα της προστασίας του περιβάλλοντος βρίσκεται πλέον στην κορυφή της διεθνούς πολιτικής θεματολογίας (ατζέντας). Σημειώνουμε ότι ο Al Gore χαρακτηρίστηκε από τη νορβηγική επιτροπή Νόμπελ ως ο άνθρωπος με τη μεγαλύτερη συμβολή στη συνειδητοποίηση, σε παγκόσμια κλίμακα, των μέτρων που απαιτούνται για τη σωτηρία του πλανήτη.
Η συμβολική, αλλά και ουσιαστική, αυτή κίνηση της νορβηγικής επιτροπής Νόμπελ δείχνει σε όλο τον κόσμο την πρόκληση που αντιμετωπίζουμε όλοι σε καθημερινό επίπεδο για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής. Η διπλή μάλιστα αυτή βράβευση θεωρούμε ότι έχει κι έναν ισχυρό συμβολισμό. Βραβεύεται στο πρόσωπο του Al Gore, ο πρώην πολιτικός αλλά και ο νυν πολίτης που ασχολείται ενεργά με την προώθηση της ιδέας της προστασίας του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, βραβεύεται μία διακυβερνητική επιτροπή του ΟΗΕ. Η νορβηγική επιτροπή επιδιώκει έτσι να στείλει το διπλό μήνυμα ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί την ξεχωριστή προσωπική προσπάθεια του καθενός από εμάς (πολίτη και πολιτικού), αλλά και τη στενή διεθνή συνεργασία σε επίπεδο κρατών.
Με αυτή τη βράβευση ενισχύεται, όπως επισημαίνει και η Wall Street Journal (στις 13 Οκτωβρίου 2007, σε άρθρο των Jackie Calmes και Jeffrey Ball), το αίσθημα ευθύνης όλων απέναντι στο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Παράλληλα, σε παγκόσμιο επίπεδο, αυξάνονται και οι απαιτήσεις της κοινωνίας των πολιτών για τη λήψη μέτρων από τη μεριά της πολιτείας, αλλά και τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων στα νέα δεδομένα και τις νέες συνθήκες. Οι πολίτες πιέζουν για περισσότερο περιβαλλοντικά ευαίσθητη λειτουργία των επιχειρήσεων και για αντίστοιχους κανόνες.
Ετσι για τις επιχειρήσεις, το θέμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη και τα μέτρα για την αντιμετώπισή της αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και στρατηγικές προκλήσεις. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει άμεσα τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και τις σχέσεις τους με το περιβάλλον που είναι εγκατεστημένες, τους προμηθευτές τους, τους πελάτες τους.
Θα πρέπει λοιπόν οι επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν στρατηγικά τη συγκεκριμένη πρόκληση. Να κατανοήσουν την ουσία του προβλήματος ή καλύτερα της πρόκλησης και να αποκτήσουν ένα ουσιαστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους.
Είναι χαρακτηριστικές οι αναφορές που γίνονται στο πρόσφατο τεύχος του Harvard Business Review από δύο καθηγητές του διάσημου αμερικανικού πανεπιστημίου, τον Michael Porter και τον Forest Reinhardt, οι οποίοι επισημαίνουν, ίσως και λίγο κυνικά, ότι: «Οι επιχειρήσεις που εμμένουν να αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή απλώς ως ζήτημα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και όχι ως ένα βασικό επιχειρησιακό πρόβλημα, θα διακινδυνεύσουν με τις χειρότερες συνέπειες γι’ αυτές». Και συνεχίζουν γράφοντας ότι: «Μερικές εταιρείες, στο στάδιο της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, θα βρουν ευκαιρίες να ενισχύσουν ή να επεκτείνουν την ανταγωνιστική τους θέση με τη δημιουργία προϊόντων (όπως τα υβριδικά αυτοκίνητα) που εκμεταλλεύονται τις νέες συνθήκες που απαιτεί η κλιματική αλλαγή».
Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο έχουμε ήδη την εμφάνιση και χρήση παγκοσμίως του όρου κλιματική ανταγωνιστικότητα (climate competitiveness). Η «κλιματική ανταγωνιστικότητα» για μία επιχείρηση επηρεάζεται κυρίως από δύο παράγοντες. Ο ένας είναι η έκθεση της επιχείρησης στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στα κόστη που θα επιφέρουν οι πολιτικές για τον περιορισμό της, και ο δεύτερος παράγοντας είναι το αν και κατά πόσο θα μπορέσει να αξιοποιήσει τις νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες που θα προκύψουν από τα μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Με αφορμή τη διπλή αυτή όψη (θετική και αρνητική) της νέας πρόκλησης για τις επιχειρήσεις, θα πρέπει όλοι λοιπόν να κατανοήσουμε ότι οι δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να έχουν βραχυπρόθεσμα κάποιο οικονομικό κόστος, ωστόσο μακροπρόθεσμα θα οδηγήσουν τον πλανήτη σε μία νέα κατάσταση ισορροπίας (οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής), που θα μας ωφελήσει όλους. Στόχος, λοιπόν, είναι να καταπολεμήσουμε την αδράνεια του συστήματος και τα στερεότυπα παλαιότερων εποχών ότι η οικονομική ανάπτυξη δε συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος.
Σε αυτό το σημείο αξίζει να θυμηθούμε, λοιπόν, την απάντηση που έδωσε ο Al Gore στο δημοσιογράφο Αλέξη Παπαχελά, στη συνέντευξη που του παραχώρησε τον περασμένο Ιούνιο, κατά την επίσκεψή του στη χώρα μας:
«Πιστεύετε ότι αυτή η εκστρατεία σας έχει αντίκτυπο στις πολιτικές αποφάσεις;»
«Πιστεύω πως αρχίζει να έχει ένα μικρό αντίκτυπο, αλλά δεν βρισκόμαστε ούτε καν κοντά στο σημείο που χρειάζεται. ...Οι αλλαγές που χρειάζεται να κάνουμε είναι αυτές που θα βελτιώσουν τις ζωές μας, τις δουλειές μας, θα κάνουν τις επιχειρήσεις μας επικερδέστερες, αλλά η αλλαγή πάντα δείχνει δύσκολη, ακόμα κι όταν είναι καλή για εμάς».
Η φετινή βράβευση του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ κ. Al Gore και της διακυβερνητικής επιτροπής του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (IPCC - Intergovernmental Panel on Climate Change) με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, αποδεικνύει ότι το θέμα της προστασίας του περιβάλλοντος βρίσκεται πλέον στην κορυφή της διεθνούς πολιτικής θεματολογίας (ατζέντας). Σημειώνουμε ότι ο Al Gore χαρακτηρίστηκε από τη νορβηγική επιτροπή Νόμπελ ως ο άνθρωπος με τη μεγαλύτερη συμβολή στη συνειδητοποίηση, σε παγκόσμια κλίμακα, των μέτρων που απαιτούνται για τη σωτηρία του πλανήτη.
Η συμβολική, αλλά και ουσιαστική, αυτή κίνηση της νορβηγικής επιτροπής Νόμπελ δείχνει σε όλο τον κόσμο την πρόκληση που αντιμετωπίζουμε όλοι σε καθημερινό επίπεδο για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής. Η διπλή μάλιστα αυτή βράβευση θεωρούμε ότι έχει κι έναν ισχυρό συμβολισμό. Βραβεύεται στο πρόσωπο του Al Gore, ο πρώην πολιτικός αλλά και ο νυν πολίτης που ασχολείται ενεργά με την προώθηση της ιδέας της προστασίας του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, βραβεύεται μία διακυβερνητική επιτροπή του ΟΗΕ. Η νορβηγική επιτροπή επιδιώκει έτσι να στείλει το διπλό μήνυμα ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί την ξεχωριστή προσωπική προσπάθεια του καθενός από εμάς (πολίτη και πολιτικού), αλλά και τη στενή διεθνή συνεργασία σε επίπεδο κρατών.
Με αυτή τη βράβευση ενισχύεται, όπως επισημαίνει και η Wall Street Journal (στις 13 Οκτωβρίου 2007, σε άρθρο των Jackie Calmes και Jeffrey Ball), το αίσθημα ευθύνης όλων απέναντι στο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Παράλληλα, σε παγκόσμιο επίπεδο, αυξάνονται και οι απαιτήσεις της κοινωνίας των πολιτών για τη λήψη μέτρων από τη μεριά της πολιτείας, αλλά και τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων στα νέα δεδομένα και τις νέες συνθήκες. Οι πολίτες πιέζουν για περισσότερο περιβαλλοντικά ευαίσθητη λειτουργία των επιχειρήσεων και για αντίστοιχους κανόνες.
Ετσι για τις επιχειρήσεις, το θέμα της υπερθέρμανσης του πλανήτη και τα μέτρα για την αντιμετώπισή της αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και στρατηγικές προκλήσεις. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει άμεσα τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και τις σχέσεις τους με το περιβάλλον που είναι εγκατεστημένες, τους προμηθευτές τους, τους πελάτες τους.
Θα πρέπει λοιπόν οι επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν στρατηγικά τη συγκεκριμένη πρόκληση. Να κατανοήσουν την ουσία του προβλήματος ή καλύτερα της πρόκλησης και να αποκτήσουν ένα ουσιαστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους.
Είναι χαρακτηριστικές οι αναφορές που γίνονται στο πρόσφατο τεύχος του Harvard Business Review από δύο καθηγητές του διάσημου αμερικανικού πανεπιστημίου, τον Michael Porter και τον Forest Reinhardt, οι οποίοι επισημαίνουν, ίσως και λίγο κυνικά, ότι: «Οι επιχειρήσεις που εμμένουν να αντιμετωπίζουν την κλιματική αλλαγή απλώς ως ζήτημα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και όχι ως ένα βασικό επιχειρησιακό πρόβλημα, θα διακινδυνεύσουν με τις χειρότερες συνέπειες γι’ αυτές». Και συνεχίζουν γράφοντας ότι: «Μερικές εταιρείες, στο στάδιο της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, θα βρουν ευκαιρίες να ενισχύσουν ή να επεκτείνουν την ανταγωνιστική τους θέση με τη δημιουργία προϊόντων (όπως τα υβριδικά αυτοκίνητα) που εκμεταλλεύονται τις νέες συνθήκες που απαιτεί η κλιματική αλλαγή».
Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο έχουμε ήδη την εμφάνιση και χρήση παγκοσμίως του όρου κλιματική ανταγωνιστικότητα (climate competitiveness). Η «κλιματική ανταγωνιστικότητα» για μία επιχείρηση επηρεάζεται κυρίως από δύο παράγοντες. Ο ένας είναι η έκθεση της επιχείρησης στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στα κόστη που θα επιφέρουν οι πολιτικές για τον περιορισμό της, και ο δεύτερος παράγοντας είναι το αν και κατά πόσο θα μπορέσει να αξιοποιήσει τις νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες που θα προκύψουν από τα μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Με αφορμή τη διπλή αυτή όψη (θετική και αρνητική) της νέας πρόκλησης για τις επιχειρήσεις, θα πρέπει όλοι λοιπόν να κατανοήσουμε ότι οι δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να έχουν βραχυπρόθεσμα κάποιο οικονομικό κόστος, ωστόσο μακροπρόθεσμα θα οδηγήσουν τον πλανήτη σε μία νέα κατάσταση ισορροπίας (οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής), που θα μας ωφελήσει όλους. Στόχος, λοιπόν, είναι να καταπολεμήσουμε την αδράνεια του συστήματος και τα στερεότυπα παλαιότερων εποχών ότι η οικονομική ανάπτυξη δε συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος.
Σε αυτό το σημείο αξίζει να θυμηθούμε, λοιπόν, την απάντηση που έδωσε ο Al Gore στο δημοσιογράφο Αλέξη Παπαχελά, στη συνέντευξη που του παραχώρησε τον περασμένο Ιούνιο, κατά την επίσκεψή του στη χώρα μας:
«Πιστεύετε ότι αυτή η εκστρατεία σας έχει αντίκτυπο στις πολιτικές αποφάσεις;»
«Πιστεύω πως αρχίζει να έχει ένα μικρό αντίκτυπο, αλλά δεν βρισκόμαστε ούτε καν κοντά στο σημείο που χρειάζεται. ...Οι αλλαγές που χρειάζεται να κάνουμε είναι αυτές που θα βελτιώσουν τις ζωές μας, τις δουλειές μας, θα κάνουν τις επιχειρήσεις μας επικερδέστερες, αλλά η αλλαγή πάντα δείχνει δύσκολη, ακόμα κι όταν είναι καλή για εμάς».
Οκτωβρίου 25, 2007
Η εξωστρέφεια των επιχειρήσεων: Παράγοντας ανάπτυξης, αλλά και επιβίωσης
* Δημοσιεύθηκε στο 32ο Τεύχος της "Φιλελεύθερης Έμφασης", τριμηνιαίας επιθεώρησης του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής.
«Εάν κάθε έθνος ειδικεύεται στην παραγωγή κατηγορίας αγαθών για τα οποία έχει συγκριτικό πλεονέκτημα κόστους και κατόπιν τα ανταλλάσσει με ένα άλλο έθνος, το οποίο έχει πλεονέκτημα κόστους σε μία άλλη κατηγορία αγαθών, τότε θα υπάρξει συνολικό εμπορικό κέρδος, και παράλληλα θα αυξηθεί το συνολικό εισόδημα και στις δύο χώρες». Αυτή είναι η θεωρία που ανέπτυξε ο Άγγλος οικονομολόγος Ντέιβιντ Ρικάρντο (1772-1823) σχετικά με το συγκριτικό πλεονέκτημα στο ελεύθερο εμπόριο. Ιδιαίτερα στις μέρες μας, σχεδόν 200 χρόνια μετά τη διατύπωση της θεωρίας του Ρικάρντο, η ενίσχυση της εξωστρέφειας αποτελεί μονόδρομο ανάπτυξης τόσο για τα κράτη και τις επιχειρήσεις, όσο και για τα μεμονωμένα άτομα. Στην εποχή της πτώσης των διεθνών συνόρων για τα εμπορεύματα, τα κεφάλαια, αλλά και τους εργαζόμενους, απαιτείται η υιοθέτηση μιας περισσότερο εξωστρεφούς στάσης από όλους. Μιας νοοτροπίας υιοθέτησης όλων εκείνων των καινοτόμων παραγόντων που θα μπορέσουν να βελτιώσουν την ουσία, αλλά και την εικόνα των προϊόντων που παράγουμε και των υπηρεσιών που παρέχουμε. Την ουσία και την εικόνα των δυνατοτήτων μας, ως οικονομίες, επιχειρήσεις, εργαζόμενοι.
Έτσι, η εξωστρέφεια αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, όχι μόνο, ανάπτυξης αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, και επιβίωσης μιας οικονομίας ή μιας επιχείρησης.
Προς αυτή την κατεύθυνση έχουν συντελέσει αποφασιστικά εξελίξεις των τελευταίων ετών, όπως:
- Η επέκταση της χρήσης των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών,
- η απελευθέρωση του Διεθνούς Εμπορίου, και
- η είσοδος νέων αναδυόμενων αγορών σε αυτό.
Εξελίξεις, οι οποίες τα τελευταία χρόνια ουσιαστικά διαμόρφωσαν ένα νέο παγκόσμιο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό τοπίο,- ανοιχτό σε αποκλεισμένες έως πρόσφατα γεωγραφικές περιοχές-, και οι οποίες σηματοδοτούν μία νέα περίοδο παγκόσμιας ανάπτυξης. Σε αυτό το πλαίσιο, οφείλουμε να βλέπουμε, όχι μόνο τις προκλήσεις και τους κινδύνους, αλλά και τις ευκαιρίες για νέους δρόμους ανάπτυξης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κίνας και της Νοτιανατολικής Ασίας. Όταν η Κίνα προσχώρησε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001, όλα τα γειτονικά σε αυτή κράτη (αναπτυσσόμενα ως επί το πλείστον) φοβήθηκαν ότι θα χάσουν σημαντικό μερίδιο σε Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ), με το σκεπτικό ότι όλες αυτές πλέον θα κατευθύνονταν προς τον «Κόκκινο Δράκο». Ωστόσο αυτό δεν συνέβη, γιατί η ανάπτυξη της Κίνας λειτούργησε συμπληρωματικά και για τις γειτονικές σε αυτή χώρες. Συγκεκριμένα, από το 2003 και μετά, οι ΞΑΕ προς την Κίνα, καθώς και οι εξαγωγές της αυξάνονταν με το μεγαλύτερο ρυθμό από το 1990 και μετά, ενώ το 2004 η Κίνα ξεπέρασε την Ιαπωνία σε όγκο εξαγωγών και κατετάγη στην τρίτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης, πίσω από τις ΗΠΑ και τη Γερμανία. Παράλληλα, και αυτό είναι το σημαντικό της υπόθεσης, οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, που συνορεύουν με την Κίνα, προσέλκυσαν ποσό ρεκόρ ΞΑΕ, το οποίο το 2005, έφτασε στα 37 δισ. $. Το συμπέρασμα είναι ότι η εξωστρέφεια και το άνοιγμα των αγορών λειτουργεί συμπληρωματικά - αθροιστικά και έχει οφέλη για όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτό. Στη Χώρα μας, τα τελευταία χρόνια υπάρχει έντονη κινητικότητα και έμφαση στην ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας. Είτε αυτή αφορά στην αύξηση των εξαγωγών, είτε στην αύξηση των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων προς και από την Ελλάδα.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι το 2006, οι ξένες άμεσες επενδύσεις ήταν σχεδόν δεκαπλάσιες σε σχέση με το 2005. Συγκεκριμένα, η καθαρή εισροή ξένων κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα έφθασε τα 4,3 δισ. €. Επιπλέον, πέρυσι σημειώθηκε η μεγαλύτερη αύξηση των εξαγωγών κατά την τελευταία 20ετία. Παρουσίασαν αύξηση κατά 18,2% σε σχέση με το 2005, αύξηση που αντιστοιχεί στο ποσό των 2,56 δισ. €, συνολικά, οι εξαγωγές έφθασαν τα €16,6 δισ. €. Παράλληλα, οι ελληνικές επενδύσεις στο εξωτερικό αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία[1], τα τελευταία χρόνια ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό πλησιάζει το 50%. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2005 οι συνολικές άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό ήταν σχεδόν 11 δισ. € και στις αρχές του 2007 υπολογίζεται ότι ξεπερνούσαν τα 15 δισ. €. Αυτή η εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων ενδυναμώνει τη διεθνή παρουσία της ελληνικής οικονομίας και σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών ελληνικών επιχειρήσεων, μέσω αυτών των επενδύσεων εισάγονται στην Ελλάδα κέρδη ύψους 2 δισ. € ετησίως, ποσό που προσεγγίζει το 1% του ΑΕΠ.
Ωστόσο, αυτή η εξωστρέφεια θα πρέπει να ενισχυθεί και να αποτελέσει κοινή πρακτική όχι μόνο για τις μεγάλες[2], αλλά και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ). Ιδιαίτερα οι ΜμΕ ορισμένων κλάδων της οικονομίας αντιμετωπίζουν τη συμμετοχή τους στις διεθνείς αγορές, ως σημαντικό στοιχείο για την επιβίωσή τους, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τη μεγέθυνσή τους.
Τη σημασία της εξωστρέφειας για τις ελληνικές επιχειρήσεις καταγράφει και πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) για λογαριασμό της Ειδικής Γραμματείας για την Ανταγωνιστικότητα του Υπουργείου Ανάπτυξης, με σκοπό τον προσδιορισμό των κινήτρων, των ωφελειών και των στρατηγικών των διεθνοποιημένων ελληνικών επιχειρήσεων. Από τη συγκεκριμένη έρευνα, η οποία εκπονήθηκε το χρονικό διάστημα Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου 2006, με τη συμμετοχή εβδομήντα επιχειρήσεων, προκύπτει ως γενικό συμπέρασμα ότι «η διεθνοποίηση ευνοεί και αυξάνει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν αυτού του είδους τις δράσεις».
Αναφέρεται χαρακτηριστικά, ότι στην ερώτηση, προς τις επιχειρήσεις του δείγματος-οι οποίες χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες-, να αξιολογήσουν την ανταγωνιστική τους θέση πριν και μετά την ανάληψη των δράσεων διεθνοποίησης, προέκυψαν τα εξής αποτελέσματα (σε κλίμακα από το 1: χαμηλή θέση, έως το 5: υψηλή θέση):
....(σημ.: για τους Πίνακες δείτε εδώ )
Από τους δυο παραπάνω πίνακες εξάγονται, σύμφωνα και με τη μελέτη του ΣΒΒΕ, τα εξής συμπεράσματα:
1. οι επιχειρήσεις που έχουν θυγατρικές στο εξωτερικό, «ξεκινούν», στις περισσότερες των περιπτώσεων, από ανταγωνιστικότερη θέση σε σχέση με εκείνες οι οποίες ασκούν αμιγώς εξαγωγική δραστηριότητα,
2. η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση της ανταγωνιστικότητας σημειώνεται μετά τη διεθνοποίηση στην αγορά των Βαλκανίων, τόσο για τις επιχειρήσεις που διατηρούν θυγατρικές, όσο και για εκείνες που μόνο εξάγουν,
3. τη μικρότερη αύξηση ανταγωνιστικότητας, όλες οι επιχειρήσεις, τη σημειώνουν στην ελληνική αγορά.
Στην Ελλάδα, τα τελευταία τρία χρόνια, η Κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι δίδει ιδιαίτερη σημασία στην ενίσχυση της εξωστρέφειας, μέσω της ανάληψης συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και της υλοποίησης ειδικών δράσεων. Ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής:
- Το Υπουργείο Ανάπτυξης διοργάνωσε, το Νοέμβριο του 2006, Παγκόσμια Διάσκεψη σε συνεργασία με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τη συμμετοχή 450 περίπου εκπροσώπων από 65 χώρες και 15 διεθνείς οργανισμούς, με θέμα «Εξάλειψη των Εμποδίων Πρόσβασης των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στις Διεθνείς Αγορές».
- Το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών ενίσχυσε τον Ελληνικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου (ΟΠΕ) και πολλαπλασίασε τις Δράσεις του, με απτό αποτέλεσμα την εντυπωσιακή αύξηση των εξαγωγών.
- Η Κυβέρνηση, στο σύνολό της, δίδει κίνητρα για την προσέλκυση των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων, ιδιαίτερα στον τουριστικό, τον ενεργειακό και τον τραπεζικό τομέα. Επιπλέον, το Υπουργείο Ανάπτυξης σχεδίασε το νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» με κεντρικό στόχο την αύξηση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. Πιο συγκεκριμένα, το νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» για την Περίοδο 2007-2013, έχοντας ως κεντρικό αναπτυξιακό στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων και του παραγωγικού συστήματος, με έμφαση στη διάσταση της καινοτομικότητας, περιλαμβάνει Δράσεις που στοχεύουν κυρίως στην ενδυνάμωση της ίδιας της επιχείρησης, ώστε να καταστεί ικανή να αξιοποιεί αποτελεσματικά τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στη διεθνή αγορά.
Ιδιαίτερα ο 2ος Άξονας Προτεραιότητας του νέου Προγράμματος επιδιώκει την «ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας, την αναβάθμιση του παραγωγικού ιστού της Χώρας, την αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων και της εισροής Ξένων Άμεσων Επενδύσεων και την ποιοτική αναβάθμιση των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών».
Ωφελούμενοι από τις Δράσεις του συγκεκριμένου Άξονα, προβλέπεται να είναι:
- Οι επιχειρήσεις και τα δίκτυα επιχειρήσεων (clusters) όλων των κλάδων και όλων των μεγεθών, με έμφαση στις ΜμΕ.
- Φυσικά πρόσωπα και επιχειρηματίες / επενδυτές.
- Άτομα που ανήκουν σε ειδικές κοινωνικές ομάδες.
Με την ευρύτερη έννοια του όρου, ωφελούμενη από τις παρεμβάσεις του Άξονα πρόκειται να όλη η κοινωνία, μέσω της ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας, της ενίσχυσης της απασχόλησης και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Σε αυτό το πλαίσιο πρόκειται να υλοποιηθούν Δράσεις, ώστε να:
- Αυξηθούν οι παραγωγικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές.
- Δοθεί έμφαση στην ποιοτική αναβάθμιση, την τυποποίηση και την πιστοποίηση των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών.
- Ενισχυθούν οι συσσωματώσεις επιχειρήσεων, που εμφανίζουν τις θετικότερες προοπτικές ή έχουν τις ισχυρότερες ανάγκες, με τον αναπροσανατολισμό της μεταποιητικής δραστηριότητας προς κλάδους και προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
- Διασυνδεθεί η Ελλάδα με τα διεθνή ολοκληρωμένα συστήματα παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών και να ενισχυθούν οι δεσμοί συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και διεθνών επιχειρήσεων, με έμφαση σε περιοχές δραστηριότητας συγκριτικού πλεονεκτήματος.
- Επεκταθούν οι δικτυώσεις μεταξύ επιχειρήσεων διαφορετικών κλάδων (π.χ. βιομηχανία – εμπόριο – υπηρεσίες).
- Αναβαθμισθεί η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού.
Ωστόσο, η ενίσχυση της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων απαιτεί την ανάπτυξη νέας νοοτροπίας από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Η επιτυχής δραστηριοποίηση στις διεθνείς αγορές χρειάζεται ειδικές δεξιότητες και γνώσεις και απαιτεί, μεταξύ άλλων, την εκμάθηση της εξ’ αποστάσεως διοίκησης, την εξοικείωση με διαφορετικά επιχειρηματικά περιβάλλοντα, με «ξένες» επιχειρηματικές, και όχι μόνο, νοοτροπίες.
Όπως, άλλωστε, επισημαίνει το Σχέδιο Δράσης της Αθήνας του ΟΟΣΑ για την εξάλειψη των εμποδίων πρόσβασης των Μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές: «η είσοδος σε νέες αγορές αυξάνει τις απαιτήσεις σε χρηματοδοτικές και διαχειριστικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης της κατανόησης της χρήσης πιο εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών εργαλείων, τη δυνατότητα για αποτίμηση των κινδύνων καθώς και τη χορήγηση πίστωσης σε πελάτες, συλλογή πληρωμών και εφαρμογή συμβολαίων».
Για τις επιχειρήσεις αυτό είναι δυνατό με τη βελτίωση της οργάνωσή τους, και συγκεκριμένα με:
- την υιοθέτηση καινοτομιών και της νέας τεχνολογίας,
- τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής δομής της,
- την εκπαίδευση και κατάριση του ανθρώπινου δυναμικού της,
- τη συνεργασία και τη δικτύωσή της με φορείς και επιχειρήσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Σε αυτή την προσπάθεια η Πολιτεία έχει την ευθύνη και τον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο να υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες των επιχειρήσεων-και κυρίως των μικρομεσαίων (ΜμΕ)- για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και την «κατάκτηση» νέων αγορών και την αξιοποίηση των παρουσιαζόμενων ευκαιριών, συμβάλλοντας στο να εξαλειφθούν τα εμπόδια που συναντούν στην προσπάθειά τους για πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.
Ωστόσο, μεγάλο ποσοστό της ευθύνης για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων εναπόκειται στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Στην εποχή της παγκοσμιότητας και του ανοίγματος των οικονομιών, στην εποχή των ραγδαίων ποσοτικών και ποιοτικών αλλαγών και των έντονων τεχνολογικών εξελίξεων, όποιος δεν αλλάζει, μένει στάσιμος. Το στοίχημα της ανάπτυξης κερδίζεται με την εφαρμογή νέων διαδικασιών, νέων πολιτικών και νέων τρόπων για την αντιμετώπιση των παλαιών και των νέων προβλημάτων. Με την εφαρμογή νέων μεθόδων και σύγχρονων εργαλείων για την αποτελεσματική διαχείριση της αλλαγής.
Σε αυτό το πλαίσιο το χαμηλό κόστος δεν μπορεί και δεν αποτελεί τη μοναδική κρίσιμη παράμετρο για την ανάπτυξη, ούτε συνιστά χαρακτηριστικό υψηλής ανταγωνιστικότητας. Αρκεί κάποιος να κοιτάξει ποιες χώρες βρίσκονται στην κορυφή της κατάταξης των δύο πιο σημαντικών διεθνών δεικτών ανταγωνιστικότητας. Στην κατάταξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, για φέτος, στις πρώτες θέσεις κατατάσσονται: η Ελβετία, η Φινλανδία, η Σουηδία, η Δανία, η Σιγκαπούρη και οι Η.Π.Α.. Στην αντίστοιχη κατάταξη του Institute for Management Development, στις πρώτες θέσεις βρίσκονται: οι Η.Π.Α., το Χονγκ-Κονγκ, η Σιγκαπούρη, η Ισλανδία, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Δηλαδή και στις δύο κατατάξεις τις πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν χώρες με υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Είναι, επίσης, χαρακτηριστικά τα αποτελέσματα έκθεσης της ανεξάρτητης αμερικανικής ερευνητικής ομάδας Conference Board, σύμφωνα με την οποία το πλεονέκτημα του χαμηλού κόστους τείνει να εξανεμισθεί ακόμη και για τις αναδυόμενες οικονομίες. Η έκθεση υποστηρίζει ότι το εν λόγω πλεονέκτημα εξασθενεί αν ληφθεί υπόψη η μέση παραγωγή ανά εργαζόμενο.
Όπως τονίζει ο επικεφαλής της συγκεκριμένης ερευνητικής ομάδας Bart van Ark, «Το κλειδί ακόμη και για τις αναδυόμενες οικονομίες είναι η προώθηση της παραγωγικότητας μέσω των τεχνολογικών αλλαγών και καινοτομιών».
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι η Κίνα, το 2005, ξεπέρασε για πρώτη φορά τις ΗΠΑ σε εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, ενώ στην αντίστοιχη κατάταξη του 1986 δεν ήταν ούτε στις 10 πρώτες χώρες. Επιπλέον, είναι εντυπωσιακό ότι ενώ το 1986 ο κατάλογος με τις 10 πρώτες χώρες σε εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας περιελάμβανε 6 ευρωπαϊκές και μόλις 3 ασιατικές χώρες, ο αντίστοιχος κατάλογος για το 2005, περιλαμβάνει μόλις 2 ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία) και 7 ασιατικές.
Συνεπώς, βασικά συστατικά για την επίτευξη διατηρήσιμης ανάπτυξης αποτελούν η εξωστρέφεια και η καινοτομία, δηλαδή η δημιουργική αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων μιας οικονομίας, μιας επιχείρησης, ενός ατόμου.
Η εξωστρέφεια και η καινοτομία προσφέρουν τις νέες ιδέες, οι οποίες δημιουργούν το μέλλον και προσφέρουν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που δίνουν το επιζητούμενο προβάδισμα έναντι των ανταγωνιστών.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο ιδιαίτερα σημαντικός κρίνεται ο ρόλος του ανθρώπινου δυναμικού. Του εξειδικευμένου και υψηλών δυνατοτήτων ανθρώπινου δυναμικού που θα αξιοποιήσει τα θετικά αποτελέσματα από την ενίσχυση της εξωστρέφειας και θα μετατρέψει την καινοτομία σε απτά αποτελέσματα.
Άλλωστε, η θέληση για επιτυχία και η συνεισφορά του ανθρώπινου δυναμικού στην αύξηση της ποιότητας της εργασίας είναι χαρακτηριστικά, τα οποία δεν μπορούν να αναπληρωθούν εύκολα στην προσπάθεια βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας. Αυτό επιβεβαιώνει και έρευνα της Deutche Bank για τις παγκόσμιες τάσεις, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι ο κρισιμότερος παράγοντας για τις οικονομίες των κρατών. Μάλιστα η αναβάθμισή του είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αύξηση του ΑΕΠ μιας χώρας.
[1] Εφημερίδα «Η Καθημερινή», 6-7 Ιανουαρίου 2007.
[2] Σύμφωνα με το κείμενο του νέου Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» 2007-2013 του Υπουργείου Ανάπτυξης (σελ. 16), οι 10 μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις πραγματοποιούν το 47% του κύκλου εργασιών τους και το 42% των κερδών τους στο εξωτερικό.
«Εάν κάθε έθνος ειδικεύεται στην παραγωγή κατηγορίας αγαθών για τα οποία έχει συγκριτικό πλεονέκτημα κόστους και κατόπιν τα ανταλλάσσει με ένα άλλο έθνος, το οποίο έχει πλεονέκτημα κόστους σε μία άλλη κατηγορία αγαθών, τότε θα υπάρξει συνολικό εμπορικό κέρδος, και παράλληλα θα αυξηθεί το συνολικό εισόδημα και στις δύο χώρες». Αυτή είναι η θεωρία που ανέπτυξε ο Άγγλος οικονομολόγος Ντέιβιντ Ρικάρντο (1772-1823) σχετικά με το συγκριτικό πλεονέκτημα στο ελεύθερο εμπόριο. Ιδιαίτερα στις μέρες μας, σχεδόν 200 χρόνια μετά τη διατύπωση της θεωρίας του Ρικάρντο, η ενίσχυση της εξωστρέφειας αποτελεί μονόδρομο ανάπτυξης τόσο για τα κράτη και τις επιχειρήσεις, όσο και για τα μεμονωμένα άτομα. Στην εποχή της πτώσης των διεθνών συνόρων για τα εμπορεύματα, τα κεφάλαια, αλλά και τους εργαζόμενους, απαιτείται η υιοθέτηση μιας περισσότερο εξωστρεφούς στάσης από όλους. Μιας νοοτροπίας υιοθέτησης όλων εκείνων των καινοτόμων παραγόντων που θα μπορέσουν να βελτιώσουν την ουσία, αλλά και την εικόνα των προϊόντων που παράγουμε και των υπηρεσιών που παρέχουμε. Την ουσία και την εικόνα των δυνατοτήτων μας, ως οικονομίες, επιχειρήσεις, εργαζόμενοι.
Έτσι, η εξωστρέφεια αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, όχι μόνο, ανάπτυξης αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, και επιβίωσης μιας οικονομίας ή μιας επιχείρησης.
Προς αυτή την κατεύθυνση έχουν συντελέσει αποφασιστικά εξελίξεις των τελευταίων ετών, όπως:
- Η επέκταση της χρήσης των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών,
- η απελευθέρωση του Διεθνούς Εμπορίου, και
- η είσοδος νέων αναδυόμενων αγορών σε αυτό.
Εξελίξεις, οι οποίες τα τελευταία χρόνια ουσιαστικά διαμόρφωσαν ένα νέο παγκόσμιο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό τοπίο,- ανοιχτό σε αποκλεισμένες έως πρόσφατα γεωγραφικές περιοχές-, και οι οποίες σηματοδοτούν μία νέα περίοδο παγκόσμιας ανάπτυξης. Σε αυτό το πλαίσιο, οφείλουμε να βλέπουμε, όχι μόνο τις προκλήσεις και τους κινδύνους, αλλά και τις ευκαιρίες για νέους δρόμους ανάπτυξης. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Κίνας και της Νοτιανατολικής Ασίας. Όταν η Κίνα προσχώρησε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001, όλα τα γειτονικά σε αυτή κράτη (αναπτυσσόμενα ως επί το πλείστον) φοβήθηκαν ότι θα χάσουν σημαντικό μερίδιο σε Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ), με το σκεπτικό ότι όλες αυτές πλέον θα κατευθύνονταν προς τον «Κόκκινο Δράκο». Ωστόσο αυτό δεν συνέβη, γιατί η ανάπτυξη της Κίνας λειτούργησε συμπληρωματικά και για τις γειτονικές σε αυτή χώρες. Συγκεκριμένα, από το 2003 και μετά, οι ΞΑΕ προς την Κίνα, καθώς και οι εξαγωγές της αυξάνονταν με το μεγαλύτερο ρυθμό από το 1990 και μετά, ενώ το 2004 η Κίνα ξεπέρασε την Ιαπωνία σε όγκο εξαγωγών και κατετάγη στην τρίτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης, πίσω από τις ΗΠΑ και τη Γερμανία. Παράλληλα, και αυτό είναι το σημαντικό της υπόθεσης, οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, που συνορεύουν με την Κίνα, προσέλκυσαν ποσό ρεκόρ ΞΑΕ, το οποίο το 2005, έφτασε στα 37 δισ. $. Το συμπέρασμα είναι ότι η εξωστρέφεια και το άνοιγμα των αγορών λειτουργεί συμπληρωματικά - αθροιστικά και έχει οφέλη για όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτό. Στη Χώρα μας, τα τελευταία χρόνια υπάρχει έντονη κινητικότητα και έμφαση στην ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας. Είτε αυτή αφορά στην αύξηση των εξαγωγών, είτε στην αύξηση των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων προς και από την Ελλάδα.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι το 2006, οι ξένες άμεσες επενδύσεις ήταν σχεδόν δεκαπλάσιες σε σχέση με το 2005. Συγκεκριμένα, η καθαρή εισροή ξένων κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα έφθασε τα 4,3 δισ. €. Επιπλέον, πέρυσι σημειώθηκε η μεγαλύτερη αύξηση των εξαγωγών κατά την τελευταία 20ετία. Παρουσίασαν αύξηση κατά 18,2% σε σχέση με το 2005, αύξηση που αντιστοιχεί στο ποσό των 2,56 δισ. €, συνολικά, οι εξαγωγές έφθασαν τα €16,6 δισ. €. Παράλληλα, οι ελληνικές επενδύσεις στο εξωτερικό αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία[1], τα τελευταία χρόνια ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό πλησιάζει το 50%. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2005 οι συνολικές άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό ήταν σχεδόν 11 δισ. € και στις αρχές του 2007 υπολογίζεται ότι ξεπερνούσαν τα 15 δισ. €. Αυτή η εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων ενδυναμώνει τη διεθνή παρουσία της ελληνικής οικονομίας και σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών ελληνικών επιχειρήσεων, μέσω αυτών των επενδύσεων εισάγονται στην Ελλάδα κέρδη ύψους 2 δισ. € ετησίως, ποσό που προσεγγίζει το 1% του ΑΕΠ.
Ωστόσο, αυτή η εξωστρέφεια θα πρέπει να ενισχυθεί και να αποτελέσει κοινή πρακτική όχι μόνο για τις μεγάλες[2], αλλά και για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ). Ιδιαίτερα οι ΜμΕ ορισμένων κλάδων της οικονομίας αντιμετωπίζουν τη συμμετοχή τους στις διεθνείς αγορές, ως σημαντικό στοιχείο για την επιβίωσή τους, τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και τη μεγέθυνσή τους.
Τη σημασία της εξωστρέφειας για τις ελληνικές επιχειρήσεις καταγράφει και πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) για λογαριασμό της Ειδικής Γραμματείας για την Ανταγωνιστικότητα του Υπουργείου Ανάπτυξης, με σκοπό τον προσδιορισμό των κινήτρων, των ωφελειών και των στρατηγικών των διεθνοποιημένων ελληνικών επιχειρήσεων. Από τη συγκεκριμένη έρευνα, η οποία εκπονήθηκε το χρονικό διάστημα Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου 2006, με τη συμμετοχή εβδομήντα επιχειρήσεων, προκύπτει ως γενικό συμπέρασμα ότι «η διεθνοποίηση ευνοεί και αυξάνει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν αυτού του είδους τις δράσεις».
Αναφέρεται χαρακτηριστικά, ότι στην ερώτηση, προς τις επιχειρήσεις του δείγματος-οι οποίες χωρίστηκαν σε δύο κατηγορίες-, να αξιολογήσουν την ανταγωνιστική τους θέση πριν και μετά την ανάληψη των δράσεων διεθνοποίησης, προέκυψαν τα εξής αποτελέσματα (σε κλίμακα από το 1: χαμηλή θέση, έως το 5: υψηλή θέση):
....(σημ.: για τους Πίνακες δείτε εδώ )
Από τους δυο παραπάνω πίνακες εξάγονται, σύμφωνα και με τη μελέτη του ΣΒΒΕ, τα εξής συμπεράσματα:
1. οι επιχειρήσεις που έχουν θυγατρικές στο εξωτερικό, «ξεκινούν», στις περισσότερες των περιπτώσεων, από ανταγωνιστικότερη θέση σε σχέση με εκείνες οι οποίες ασκούν αμιγώς εξαγωγική δραστηριότητα,
2. η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση της ανταγωνιστικότητας σημειώνεται μετά τη διεθνοποίηση στην αγορά των Βαλκανίων, τόσο για τις επιχειρήσεις που διατηρούν θυγατρικές, όσο και για εκείνες που μόνο εξάγουν,
3. τη μικρότερη αύξηση ανταγωνιστικότητας, όλες οι επιχειρήσεις, τη σημειώνουν στην ελληνική αγορά.
Στην Ελλάδα, τα τελευταία τρία χρόνια, η Κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι δίδει ιδιαίτερη σημασία στην ενίσχυση της εξωστρέφειας, μέσω της ανάληψης συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και της υλοποίησης ειδικών δράσεων. Ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής:
- Το Υπουργείο Ανάπτυξης διοργάνωσε, το Νοέμβριο του 2006, Παγκόσμια Διάσκεψη σε συνεργασία με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τη συμμετοχή 450 περίπου εκπροσώπων από 65 χώρες και 15 διεθνείς οργανισμούς, με θέμα «Εξάλειψη των Εμποδίων Πρόσβασης των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στις Διεθνείς Αγορές».
- Το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών ενίσχυσε τον Ελληνικό Οργανισμό Εξωτερικού Εμπορίου (ΟΠΕ) και πολλαπλασίασε τις Δράσεις του, με απτό αποτέλεσμα την εντυπωσιακή αύξηση των εξαγωγών.
- Η Κυβέρνηση, στο σύνολό της, δίδει κίνητρα για την προσέλκυση των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων, ιδιαίτερα στον τουριστικό, τον ενεργειακό και τον τραπεζικό τομέα. Επιπλέον, το Υπουργείο Ανάπτυξης σχεδίασε το νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» με κεντρικό στόχο την αύξηση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. Πιο συγκεκριμένα, το νέο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» για την Περίοδο 2007-2013, έχοντας ως κεντρικό αναπτυξιακό στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων και του παραγωγικού συστήματος, με έμφαση στη διάσταση της καινοτομικότητας, περιλαμβάνει Δράσεις που στοχεύουν κυρίως στην ενδυνάμωση της ίδιας της επιχείρησης, ώστε να καταστεί ικανή να αξιοποιεί αποτελεσματικά τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στη διεθνή αγορά.
Ιδιαίτερα ο 2ος Άξονας Προτεραιότητας του νέου Προγράμματος επιδιώκει την «ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας, την αναβάθμιση του παραγωγικού ιστού της Χώρας, την αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων και της εισροής Ξένων Άμεσων Επενδύσεων και την ποιοτική αναβάθμιση των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών».
Ωφελούμενοι από τις Δράσεις του συγκεκριμένου Άξονα, προβλέπεται να είναι:
- Οι επιχειρήσεις και τα δίκτυα επιχειρήσεων (clusters) όλων των κλάδων και όλων των μεγεθών, με έμφαση στις ΜμΕ.
- Φυσικά πρόσωπα και επιχειρηματίες / επενδυτές.
- Άτομα που ανήκουν σε ειδικές κοινωνικές ομάδες.
Με την ευρύτερη έννοια του όρου, ωφελούμενη από τις παρεμβάσεις του Άξονα πρόκειται να όλη η κοινωνία, μέσω της ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας, της ενίσχυσης της απασχόλησης και της βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου. Σε αυτό το πλαίσιο πρόκειται να υλοποιηθούν Δράσεις, ώστε να:
- Αυξηθούν οι παραγωγικές επενδύσεις που συμβάλλουν στην ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές.
- Δοθεί έμφαση στην ποιοτική αναβάθμιση, την τυποποίηση και την πιστοποίηση των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών.
- Ενισχυθούν οι συσσωματώσεις επιχειρήσεων, που εμφανίζουν τις θετικότερες προοπτικές ή έχουν τις ισχυρότερες ανάγκες, με τον αναπροσανατολισμό της μεταποιητικής δραστηριότητας προς κλάδους και προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
- Διασυνδεθεί η Ελλάδα με τα διεθνή ολοκληρωμένα συστήματα παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών και να ενισχυθούν οι δεσμοί συνεργασίας μεταξύ ελληνικών και διεθνών επιχειρήσεων, με έμφαση σε περιοχές δραστηριότητας συγκριτικού πλεονεκτήματος.
- Επεκταθούν οι δικτυώσεις μεταξύ επιχειρήσεων διαφορετικών κλάδων (π.χ. βιομηχανία – εμπόριο – υπηρεσίες).
- Αναβαθμισθεί η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού.
Ωστόσο, η ενίσχυση της διεθνοποίησης των επιχειρήσεων απαιτεί την ανάπτυξη νέας νοοτροπίας από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Η επιτυχής δραστηριοποίηση στις διεθνείς αγορές χρειάζεται ειδικές δεξιότητες και γνώσεις και απαιτεί, μεταξύ άλλων, την εκμάθηση της εξ’ αποστάσεως διοίκησης, την εξοικείωση με διαφορετικά επιχειρηματικά περιβάλλοντα, με «ξένες» επιχειρηματικές, και όχι μόνο, νοοτροπίες.
Όπως, άλλωστε, επισημαίνει το Σχέδιο Δράσης της Αθήνας του ΟΟΣΑ για την εξάλειψη των εμποδίων πρόσβασης των Μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές: «η είσοδος σε νέες αγορές αυξάνει τις απαιτήσεις σε χρηματοδοτικές και διαχειριστικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης της κατανόησης της χρήσης πιο εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών εργαλείων, τη δυνατότητα για αποτίμηση των κινδύνων καθώς και τη χορήγηση πίστωσης σε πελάτες, συλλογή πληρωμών και εφαρμογή συμβολαίων».
Για τις επιχειρήσεις αυτό είναι δυνατό με τη βελτίωση της οργάνωσή τους, και συγκεκριμένα με:
- την υιοθέτηση καινοτομιών και της νέας τεχνολογίας,
- τη βελτίωση της χρηματοοικονομικής δομής της,
- την εκπαίδευση και κατάριση του ανθρώπινου δυναμικού της,
- τη συνεργασία και τη δικτύωσή της με φορείς και επιχειρήσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Σε αυτή την προσπάθεια η Πολιτεία έχει την ευθύνη και τον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο να υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες των επιχειρήσεων-και κυρίως των μικρομεσαίων (ΜμΕ)- για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και την «κατάκτηση» νέων αγορών και την αξιοποίηση των παρουσιαζόμενων ευκαιριών, συμβάλλοντας στο να εξαλειφθούν τα εμπόδια που συναντούν στην προσπάθειά τους για πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.
Ωστόσο, μεγάλο ποσοστό της ευθύνης για την ενίσχυση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων εναπόκειται στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Στην εποχή της παγκοσμιότητας και του ανοίγματος των οικονομιών, στην εποχή των ραγδαίων ποσοτικών και ποιοτικών αλλαγών και των έντονων τεχνολογικών εξελίξεων, όποιος δεν αλλάζει, μένει στάσιμος. Το στοίχημα της ανάπτυξης κερδίζεται με την εφαρμογή νέων διαδικασιών, νέων πολιτικών και νέων τρόπων για την αντιμετώπιση των παλαιών και των νέων προβλημάτων. Με την εφαρμογή νέων μεθόδων και σύγχρονων εργαλείων για την αποτελεσματική διαχείριση της αλλαγής.
Σε αυτό το πλαίσιο το χαμηλό κόστος δεν μπορεί και δεν αποτελεί τη μοναδική κρίσιμη παράμετρο για την ανάπτυξη, ούτε συνιστά χαρακτηριστικό υψηλής ανταγωνιστικότητας. Αρκεί κάποιος να κοιτάξει ποιες χώρες βρίσκονται στην κορυφή της κατάταξης των δύο πιο σημαντικών διεθνών δεικτών ανταγωνιστικότητας. Στην κατάταξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, για φέτος, στις πρώτες θέσεις κατατάσσονται: η Ελβετία, η Φινλανδία, η Σουηδία, η Δανία, η Σιγκαπούρη και οι Η.Π.Α.. Στην αντίστοιχη κατάταξη του Institute for Management Development, στις πρώτες θέσεις βρίσκονται: οι Η.Π.Α., το Χονγκ-Κονγκ, η Σιγκαπούρη, η Ισλανδία, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Δηλαδή και στις δύο κατατάξεις τις πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν χώρες με υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Είναι, επίσης, χαρακτηριστικά τα αποτελέσματα έκθεσης της ανεξάρτητης αμερικανικής ερευνητικής ομάδας Conference Board, σύμφωνα με την οποία το πλεονέκτημα του χαμηλού κόστους τείνει να εξανεμισθεί ακόμη και για τις αναδυόμενες οικονομίες. Η έκθεση υποστηρίζει ότι το εν λόγω πλεονέκτημα εξασθενεί αν ληφθεί υπόψη η μέση παραγωγή ανά εργαζόμενο.
Όπως τονίζει ο επικεφαλής της συγκεκριμένης ερευνητικής ομάδας Bart van Ark, «Το κλειδί ακόμη και για τις αναδυόμενες οικονομίες είναι η προώθηση της παραγωγικότητας μέσω των τεχνολογικών αλλαγών και καινοτομιών».
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι η Κίνα, το 2005, ξεπέρασε για πρώτη φορά τις ΗΠΑ σε εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, ενώ στην αντίστοιχη κατάταξη του 1986 δεν ήταν ούτε στις 10 πρώτες χώρες. Επιπλέον, είναι εντυπωσιακό ότι ενώ το 1986 ο κατάλογος με τις 10 πρώτες χώρες σε εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας περιελάμβανε 6 ευρωπαϊκές και μόλις 3 ασιατικές χώρες, ο αντίστοιχος κατάλογος για το 2005, περιλαμβάνει μόλις 2 ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία) και 7 ασιατικές.
Συνεπώς, βασικά συστατικά για την επίτευξη διατηρήσιμης ανάπτυξης αποτελούν η εξωστρέφεια και η καινοτομία, δηλαδή η δημιουργική αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων μιας οικονομίας, μιας επιχείρησης, ενός ατόμου.
Η εξωστρέφεια και η καινοτομία προσφέρουν τις νέες ιδέες, οι οποίες δημιουργούν το μέλλον και προσφέρουν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που δίνουν το επιζητούμενο προβάδισμα έναντι των ανταγωνιστών.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο ιδιαίτερα σημαντικός κρίνεται ο ρόλος του ανθρώπινου δυναμικού. Του εξειδικευμένου και υψηλών δυνατοτήτων ανθρώπινου δυναμικού που θα αξιοποιήσει τα θετικά αποτελέσματα από την ενίσχυση της εξωστρέφειας και θα μετατρέψει την καινοτομία σε απτά αποτελέσματα.
Άλλωστε, η θέληση για επιτυχία και η συνεισφορά του ανθρώπινου δυναμικού στην αύξηση της ποιότητας της εργασίας είναι χαρακτηριστικά, τα οποία δεν μπορούν να αναπληρωθούν εύκολα στην προσπάθεια βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας. Αυτό επιβεβαιώνει και έρευνα της Deutche Bank για τις παγκόσμιες τάσεις, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι ο κρισιμότερος παράγοντας για τις οικονομίες των κρατών. Μάλιστα η αναβάθμισή του είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αύξηση του ΑΕΠ μιας χώρας.
[1] Εφημερίδα «Η Καθημερινή», 6-7 Ιανουαρίου 2007.
[2] Σύμφωνα με το κείμενο του νέου Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα» 2007-2013 του Υπουργείου Ανάπτυξης (σελ. 16), οι 10 μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις πραγματοποιούν το 47% του κύκλου εργασιών τους και το 42% των κερδών τους στο εξωτερικό.
Οκτωβρίου 23, 2007
Επιχειρηματικές Πρακτικές 2007
Η Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (ΑΤΗΚ-CYTA) διοργανώνει την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου 2007 το ετήσιο φόρουμ διακίνησης ιδεών και πρακτικών:
Επιχειρηματικές Πρακτικές 2007.
Επιχειρηματικές Πρακτικές 2007.
Οκτωβρίου 22, 2007
Λίγες σκέψεις για τα τρέχοντα.....
- Καταγράφουμε μία εξαιρετική απάντηση του Υπουργού Τουριστικής Ανάπτυξης κ. Σπηλιωτόπουλου στον Ελεύθερο Τύπο, σχετικά με τις δηλώσεις βουλευτών της Ν.Δ.. Θα λέγαμε μάλιστα ότι εκτός από έξυπνη είναι και πολύ κοντά στην πραγματικότητα.
"Την αναταραχή στην Κοινοβουλευτική σας Ομάδα πώς τη βλέπετε;
Ανέκαθεν πίστευα ότι οι διαφορετικές απόψεις είναι ένα στοιχείο αυτοπεποίθησης για μια μεγάλη παράταξη που θέλει να είναι δημοκρατική και φιλελεύθερη, όπως η Νέα Δημοκρατία. Δεν φοβάμαι τις διαφορετικές απόψεις. Η έκφραση διαφορετικών απόψεων επιτρέπει και τη σύνθεση των ιδεών. Για εμένα, το να μην ακούς την άλλη άποψη, η μονολιθικότητα στην πολιτική φυσιογνωμία και την έκφραση είναι έλλειψη αυτοπεποίθησης. Κρύβει βαθιά ανασφάλεια. Και η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να αισθάνεται ασφαλής."
- Η κατάσταση στο ΠΑΣΟΚ βρίσκεται εκτός ελέγχου και επιβεβαιώνεται η άποψή μας ότι το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν είναι ο αρχηγός του, αλλά το γεγονός ότι δεν μπορεί να βρει τον αντικαταστάτη του, από τη στιγμή που συμφώνησε ότι θέλει να τον αλλάξει. Και αυτό γιατί δεν υπάρχει καλύτερη λύση εντός ΠΑΣΟΚ από τον Γιώργο Παπανδρέου. Το γεγονός αυτό, οδηγεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε μία ατέρμονα αναζήτηση, η οποία μπορεί να περαιωθεί μόνον με σκληρές λύσεις. Για αυτό είναι αρκετά πιθανό, μετά τις εσωκομματικές εκλογές να δούμε ισχυρές διαγραφές. Φυσικά όχι σε επίπεδο ηγετικών στελεχών, αλλά σε επίπεδο μεσαίων και κατώτερων.
"Την αναταραχή στην Κοινοβουλευτική σας Ομάδα πώς τη βλέπετε;
Ανέκαθεν πίστευα ότι οι διαφορετικές απόψεις είναι ένα στοιχείο αυτοπεποίθησης για μια μεγάλη παράταξη που θέλει να είναι δημοκρατική και φιλελεύθερη, όπως η Νέα Δημοκρατία. Δεν φοβάμαι τις διαφορετικές απόψεις. Η έκφραση διαφορετικών απόψεων επιτρέπει και τη σύνθεση των ιδεών. Για εμένα, το να μην ακούς την άλλη άποψη, η μονολιθικότητα στην πολιτική φυσιογνωμία και την έκφραση είναι έλλειψη αυτοπεποίθησης. Κρύβει βαθιά ανασφάλεια. Και η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να αισθάνεται ασφαλής."
- Η κατάσταση στο ΠΑΣΟΚ βρίσκεται εκτός ελέγχου και επιβεβαιώνεται η άποψή μας ότι το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν είναι ο αρχηγός του, αλλά το γεγονός ότι δεν μπορεί να βρει τον αντικαταστάτη του, από τη στιγμή που συμφώνησε ότι θέλει να τον αλλάξει. Και αυτό γιατί δεν υπάρχει καλύτερη λύση εντός ΠΑΣΟΚ από τον Γιώργο Παπανδρέου. Το γεγονός αυτό, οδηγεί το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε μία ατέρμονα αναζήτηση, η οποία μπορεί να περαιωθεί μόνον με σκληρές λύσεις. Για αυτό είναι αρκετά πιθανό, μετά τις εσωκομματικές εκλογές να δούμε ισχυρές διαγραφές. Φυσικά όχι σε επίπεδο ηγετικών στελεχών, αλλά σε επίπεδο μεσαίων και κατώτερων.
Οκτωβρίου 12, 2007
Δρυός πεσούσης........
Με βάση τη σημερινή είδηση από το site της Ναυτεμπορικής : http://www.naftemporiki.gr/news/static/07/10/12/1424509.htm, συνάγει ο καθένας το συμπέρασμα ότι στο ΠΑΣΟΚ όλοι οι εν δυνάμει δελφίνοι συντάσσονται στο πλευρό του νυν Προέδρου στην κούρσα της διαδιοχής, με τη λογική του: με ένα σμπάρο δυο τρυγώνια. Δηλαδή με νίκη του Γιώργου και ξεφορτώνονται οριστικά το Βενιζέλο, αλλά και έχουν έναν ευάλωτο σε κριτική αρχηγό, μιας και έχει ήδη χάσει τουλάχιστον τρεις εκλογικές αναμετρήσεις (όπως ισχυρίζονται και οι ίδιοι).
Σεπτεμβρίου 30, 2007
Ασύρματα δίκτυα. Ασύρματη ζωή;
*Δημοσιεύθηκε στην ελληνική έκδοση του Economist που κυκλοφόρησε την Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2007 με την "Καθημερινή"
Κάνοντας μία σύντομη αναζήτηση στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα στη μηχανή αναζήτησης Google για τη λέξη «ενσύρματο», αυτή μας δίνει 48.000 αποτελέσματα. Αντιθέτως για τον όρο «ασύρματο», τα αποτελέσματα εκτοξεύονται στα 640.000, δηλαδή 13 φορές περισσότερα. Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά, αλλά μπορεί και τίποτα. Το σίγουρο είναι ότι ζούμε σε μία εποχή η οποία τρέχει με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Μία εποχή γεμάτη καινοτομίες, μία εποχή τουλάχιστον ενδιαφέρουσα. Η εξέλιξη της τεχνολογίας διευκολύνει τη ζωή μας και μας προσφέρει πλήθος νέων δυνατοτήτων έκφρασης, εργασίας, ψυχαγωγίας.
Αλήθεια, σκεφτείτε πόσο καινοτόμο φαινόταν μέχρι πριν από 20 χρόνια το τηλεχειριστήριο της τηλεόρασης. Από τότε τα τηλεχειριστήρια και ο εξ’ αποστάσεως χειρισμός συσκευών έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας. Τηλεχειριστήρια για την γκαραζόπορτα, τηλεχειριστήρια για τη λειτουργία του στερεοφωνικού συγκροτήματος, για το φωτισμό και το συναγερμό του σπιτιού. Και βεβαίως ασύρματα δίκτυα υπολογιστών (intranet και internet) και κινητή τηλεφωνία.
Πολύ σύντομα όλες οι συσκευές θα μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους, θα μπορούν να επισκευάζονται και να αναβαθμίζονται εξ αποστάσεως. Ασύρματα συστήματα στις καλλιεργήσιμες γαίες θα μετρούν θερμοκρασία και υγρασία και θα ρυθμίζουν την άρδευσή τους. Ειδικοί κωδικοί θα ελέγχουν την προέλευση και διανομή των τροφίμων και τη γνησιότητα των φαρμάκων, ενώ σχεδόν αόρατα μικροτσίπ εμφυτευμένα στο σώμα μας θα αποστέλλουν κάθε στοιχείο για τις λειτουργίες μας στις κλινικές και θα μας επιτρέπουν να διατηρούμεθα σε άριστη υγεία.
Ηδη, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι ζούμε μία ζωή εξ’ αποστάσεως. Κάποιος μπορεί να μαγειρέψει ή να ζεστάνει το σπίτι του παραμένοντας στο γραφείο. Μπορεί να ταξιδεύει στην Ιαπωνία και να παρακολουθεί τι συμβαίνει μέσα στο σπίτι του που βρίσκεται στην άλλη άκρη της γης, με τη βοήθεια του δορυφορικού internet. Ιδιαίτερα το κινητό τηλέφωνο επεκτάθηκε τα τελευταία χρόνια με γοργούς ρυθμούς σε όλο τον κόσμο. Επεκτάθηκε ακόμη και στα αναπτυσσόμενα και φτωχά κράτη, ακόμη και σε περιοχές του κόσμου που δεν είχαν δει μέχρι σήμερα ούτε ενσύρματο-σταθερό τηλέφωνο. Σύμφωνα με τον Economist, 2,8 δισ. συσκευές κινητών τηλεφώνων είναι εν χρήσει παγκοσμίως και άλλες 1,6 εκ. προστίθενται σε αυτές κάθε μέρα. Αυτό δεν είναι μόνο μία τεχνολογική, αλλά και μία κοινωνική και πολιτισμική επανάσταση γιατί αλλάζει τον τρόπο ζωής, την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Οι νέες αυτές τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέα δεδομένα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά. Δημιουργούνται όχι μόνο ασύρματα τεχνολογικά δίκτυα, αλλά και ασύρματες κοινότητες με σκοπό την ανάπτυξη και και προώθηση των ασύρματων (ευρυζωνικών) δικτύων στις πόλεις και τα κράτη. Κοινότητες με μέλη τους πολίτες κάθε ηλικίας, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και με βασικό χαρακτηριστικό την εθελοντική προσφορά.
Η προώθηση των ασύρματων ευρυζωνικών υπηρεσιών δημιουργεί νέα δεδομένα στην εκπαίδευση και αλλάζει τις καθημερινές εμπειρίες και τις προσλαμβάνουσες στις νέες γενιές.
Αυτά τα νέα δεδομένα δημιουργούν νέες προκλήσεις και για τους πολιτικούς. Δεν είναι δυνατόν σε αυτήν τη νέα γενιά, οι πολιτικοί να απευθύνονται ακόμη με τα μέσα και τη γλώσσα του 1960 και του 1970.
Από την άλλη φανταστείτε τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να δούμε τα δεδομένα που ταξιδεύουν γύρω μας κάθε ημέρα. Είναι σίγουρο ότι θα τρομάζαμε ακόμη και αν είχαν τη φυσική υπόσταση του ατμού, γιατί είναι πάρα πολλά. Ωστόσο, μήπως ακόμη και τώρα που εμείς δεν τα βλέπουμε, κάποιοι μπορούν να τα δουν; Αυτός είναι και ο μεγάλος κίνδυνος της ασύρματης διακίνησης δεδομένων, τα αποτελέσματα της οποίας μπορεί να είναι από ευεργετικά έως εφιαλτικά. Σε αυτό ακριβώς το σημείο ο ρόλος των ανεξάρτητων αρχών (πχ. EΕΤΤ) και των πολιτικών κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικός.
Κάνοντας μία σύντομη αναζήτηση στο διαδίκτυο και συγκεκριμένα στη μηχανή αναζήτησης Google για τη λέξη «ενσύρματο», αυτή μας δίνει 48.000 αποτελέσματα. Αντιθέτως για τον όρο «ασύρματο», τα αποτελέσματα εκτοξεύονται στα 640.000, δηλαδή 13 φορές περισσότερα. Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά, αλλά μπορεί και τίποτα. Το σίγουρο είναι ότι ζούμε σε μία εποχή η οποία τρέχει με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Μία εποχή γεμάτη καινοτομίες, μία εποχή τουλάχιστον ενδιαφέρουσα. Η εξέλιξη της τεχνολογίας διευκολύνει τη ζωή μας και μας προσφέρει πλήθος νέων δυνατοτήτων έκφρασης, εργασίας, ψυχαγωγίας.
Αλήθεια, σκεφτείτε πόσο καινοτόμο φαινόταν μέχρι πριν από 20 χρόνια το τηλεχειριστήριο της τηλεόρασης. Από τότε τα τηλεχειριστήρια και ο εξ’ αποστάσεως χειρισμός συσκευών έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας. Τηλεχειριστήρια για την γκαραζόπορτα, τηλεχειριστήρια για τη λειτουργία του στερεοφωνικού συγκροτήματος, για το φωτισμό και το συναγερμό του σπιτιού. Και βεβαίως ασύρματα δίκτυα υπολογιστών (intranet και internet) και κινητή τηλεφωνία.
Πολύ σύντομα όλες οι συσκευές θα μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους, θα μπορούν να επισκευάζονται και να αναβαθμίζονται εξ αποστάσεως. Ασύρματα συστήματα στις καλλιεργήσιμες γαίες θα μετρούν θερμοκρασία και υγρασία και θα ρυθμίζουν την άρδευσή τους. Ειδικοί κωδικοί θα ελέγχουν την προέλευση και διανομή των τροφίμων και τη γνησιότητα των φαρμάκων, ενώ σχεδόν αόρατα μικροτσίπ εμφυτευμένα στο σώμα μας θα αποστέλλουν κάθε στοιχείο για τις λειτουργίες μας στις κλινικές και θα μας επιτρέπουν να διατηρούμεθα σε άριστη υγεία.
Ηδη, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι ζούμε μία ζωή εξ’ αποστάσεως. Κάποιος μπορεί να μαγειρέψει ή να ζεστάνει το σπίτι του παραμένοντας στο γραφείο. Μπορεί να ταξιδεύει στην Ιαπωνία και να παρακολουθεί τι συμβαίνει μέσα στο σπίτι του που βρίσκεται στην άλλη άκρη της γης, με τη βοήθεια του δορυφορικού internet. Ιδιαίτερα το κινητό τηλέφωνο επεκτάθηκε τα τελευταία χρόνια με γοργούς ρυθμούς σε όλο τον κόσμο. Επεκτάθηκε ακόμη και στα αναπτυσσόμενα και φτωχά κράτη, ακόμη και σε περιοχές του κόσμου που δεν είχαν δει μέχρι σήμερα ούτε ενσύρματο-σταθερό τηλέφωνο. Σύμφωνα με τον Economist, 2,8 δισ. συσκευές κινητών τηλεφώνων είναι εν χρήσει παγκοσμίως και άλλες 1,6 εκ. προστίθενται σε αυτές κάθε μέρα. Αυτό δεν είναι μόνο μία τεχνολογική, αλλά και μία κοινωνική και πολιτισμική επανάσταση γιατί αλλάζει τον τρόπο ζωής, την καθημερινότητα των ανθρώπων.
Οι νέες αυτές τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν νέα δεδομένα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά. Δημιουργούνται όχι μόνο ασύρματα τεχνολογικά δίκτυα, αλλά και ασύρματες κοινότητες με σκοπό την ανάπτυξη και και προώθηση των ασύρματων (ευρυζωνικών) δικτύων στις πόλεις και τα κράτη. Κοινότητες με μέλη τους πολίτες κάθε ηλικίας, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και με βασικό χαρακτηριστικό την εθελοντική προσφορά.
Η προώθηση των ασύρματων ευρυζωνικών υπηρεσιών δημιουργεί νέα δεδομένα στην εκπαίδευση και αλλάζει τις καθημερινές εμπειρίες και τις προσλαμβάνουσες στις νέες γενιές.
Αυτά τα νέα δεδομένα δημιουργούν νέες προκλήσεις και για τους πολιτικούς. Δεν είναι δυνατόν σε αυτήν τη νέα γενιά, οι πολιτικοί να απευθύνονται ακόμη με τα μέσα και τη γλώσσα του 1960 και του 1970.
Από την άλλη φανταστείτε τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να δούμε τα δεδομένα που ταξιδεύουν γύρω μας κάθε ημέρα. Είναι σίγουρο ότι θα τρομάζαμε ακόμη και αν είχαν τη φυσική υπόσταση του ατμού, γιατί είναι πάρα πολλά. Ωστόσο, μήπως ακόμη και τώρα που εμείς δεν τα βλέπουμε, κάποιοι μπορούν να τα δουν; Αυτός είναι και ο μεγάλος κίνδυνος της ασύρματης διακίνησης δεδομένων, τα αποτελέσματα της οποίας μπορεί να είναι από ευεργετικά έως εφιαλτικά. Σε αυτό ακριβώς το σημείο ο ρόλος των ανεξάρτητων αρχών (πχ. EΕΤΤ) και των πολιτικών κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικός.
Σεπτεμβρίου 19, 2007
Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται
Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο στρατηγικό λάθος του Γιώργου Παπανδρέου ήταν να δεχθεί να αναλάβει την προεδρία του ΠΑΣΟΚ πριν την εκλογική αναμέτρηση του 2004. Έσωσε έτσι τον Σημίτη και οδηγήθηκε σε μία αναπόφευκτη ήττα. Από τότε ακολούθησαν και άλλα λάθη στρατηγικής μικρά ή μεγάλα (ψηφοδέλτια επικρατείας 2004 και 2007, επαναφορά φθαρμένων προσώπων στο προσκήνιο, κτλ), ωστόσο το ξεκίνημα με μία ήττα ήταν καθοριστικό. Ήταν αυτό που οι ποδοσφαιρόφιλοι λένε γκολ από τα αποδυτήρια. Με γκολ από τα αποδυτήρια φαίνεται ότι ξεκινά την διεκδίκηση της αρχηγίας του Κινήματος και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Προσπάθησε τη βραδιά των εκλογών να εκμεταλλευτεί το συναίσθημα και τη θλίψη των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, έπαιξε με τη φωτιά και τώρα φαίνεται να του γυρνά μπούμερανγκ. Επίσης, το γεγονός ότι οι κινήσεις του φαίνονται προσχεδιασμένες από καιρό και μάλιστα με τη στήριξη εξωπολιτικών κέντρων, δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά, μειώνει την απήχησή του και αφαιρεί πολύ από τη δυναμική που έχει ως πολιτική προσωπικότητα.
Αλήθεια αν δεν μπόρεσε ο Γιώργος Παπανδρέου να προσελκύσει στο ΠΑΣΟΚ κεντρώους, κεντροδεξιούς και κεντροαριστερούς ψηφοφόρους, γιατί θα το καταφέρει ο Βενιζέλος;
Το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται να έχει καλύτερη εναλλακτική από το Γιώργο Παπανδρέου. Ίσως και να μην είναι πρόβλημα αυτό. Ίσως η καλύτερη λύση για το ΠΑΣΟΚ να είναι ένας περισσότερο τολμηρός Παπανδρέου.
Αλήθεια αν δεν μπόρεσε ο Γιώργος Παπανδρέου να προσελκύσει στο ΠΑΣΟΚ κεντρώους, κεντροδεξιούς και κεντροαριστερούς ψηφοφόρους, γιατί θα το καταφέρει ο Βενιζέλος;
Το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται να έχει καλύτερη εναλλακτική από το Γιώργο Παπανδρέου. Ίσως και να μην είναι πρόβλημα αυτό. Ίσως η καλύτερη λύση για το ΠΑΣΟΚ να είναι ένας περισσότερο τολμηρός Παπανδρέου.
Άγαρμπα και διαχρονικά.......
Η υποστήριξη που εξέφρασαν επτά καθηγητές για την υποψηφιότητα του Ευάγγελου Βενιζέλου για την Προεδρία του ΠΑΣΟΚ, μας φέρνει στη μνήμη την ιστορική ρήση του Βίσμαρκ «τρεις καθηγητές και η πατρίδα εχάθη!». Οι εξαιρέσεις φυσικά επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Σεπτεμβρίου 17, 2007
Μια πρώτη ανάγνωση
Tο μήνυμα των εκλογών είναι σαφές, παρά τα "τερτίπια" του εκλογικού νόμου. Σημειώνω ότι με τα χθεσινά αποτελέσματα και τον προηγούμενο εκλογικό νόμο - Κούβελα που χρησιμοποίησε το Πασόκ για να κερδίσει τρεις εκλογικές μάχες (1993, 1996, 2000), η ΝΔ θα κέρδιζε πάνω από 160 έδρες. Συνοπτικά: η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος θέλει αλλαγές, με Καραμανλή για Πρωθυπουργό αλλά και αρκετές αλλαγές στην Κυβέρνηση. Επίσης, θέλει αλλαγή πλεύσης από το Πασόκ (όχι απαραίτητα αλλαγή αρχηγού, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ισχυρό Νο2). Θέλει ενισχυμένη Αριστερά ως αντίδραση-ανάχωμα στις μεταρρυθμίσεις που "ξεβολεύουν". Θέλει ισχυρή στάση στα "εθνικά ζητήματα".Από τα ανωτέρω και από τη νέα σύνθεση της Βουλής είναι σαφές ότι επιστρέφει η πραγματική πολιτική. Θεωρώ ότι αυτό είναι και το προνομιακό πεδίο δράσης του Πρωθυπουργού. Για το λόγο αυτό περιμένω να δω χειρισμούς υψηλής πολιτικής ποιότητας και αποτελεσματικότητας.
Σεπτεμβρίου 16, 2007
Οι ατάκες της εκλογικής βραδιάς
Πάσχος Μανδραβέλης (ΣΚΑΪ): "Η ενίσχυση των κομμάτων της Αριστεράς δείχνει συντηρητική στροφή της ελληνικής κοινωνίας γιατί όλα τα κόμματα της Αριστεράς αντιδρούν σε κάθε μεταρρύθμιση."
Γιάννης Πρετεντέρης (MEGA): "Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να πετυχαίνει τα χαμηλότερα ποσοστά από το 1997".
Γιάννης Πρετεντέρης (MEGA): "Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να πετυχαίνει τα χαμηλότερα ποσοστά από το 1997".
Σεπτεμβρίου 05, 2007
Ελληνικά παράδοξα
Αλήθεια, είναι απορίας άξιον ότι οι ίδιοι άνθρωποι που άλλες φορές ζητούν τη μείωση των υπουργείων και τη δημιουργία ευέλικτου κυβερνητικού σχήματος, αποζητούν τη δημιουργία ενός νέου υπουργείου (π.χ. περιβάλλοντος, αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών), σε κάθε καταστροφή ή δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίζει η Χώρα.
Είναι εξίσου παράδοξο ότι στη "θαλπωρή" της δημιουργίας νέων υπουργείων οδηγούνται και αναλυτές-σχολιαστές που δεν δείχνουν καμμία εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα των υπαρχόντων υπουργείων......
Είναι εξίσου παράδοξο ότι στη "θαλπωρή" της δημιουργίας νέων υπουργείων οδηγούνται και αναλυτές-σχολιαστές που δεν δείχνουν καμμία εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα των υπαρχόντων υπουργείων......
Ψυχραιμία......
Ως γνωστόν, πολλές φορές μας χαρακτηρίζει, ως λαό, η υπερβολή τόσο στις χαρές όσο και στις λύπες. Η υπερβολή χαρακτηρίζει και τις κρίσεις μας για τους ανθρώπους, τις προθέσεις τους και την πορεία τους.
Αν και θεωρώ την ανάπτυξη των blogs εξαιρετικά σπουδαία ευκαιρία για την ενίσχυση της δημοκρατίας και την επέκταση της ενημέρωσης σε χώρους που μέχρι τώρα αυτή δεν ήταν δυνατή, πιστεύω ότι και σε αυτόν τον τομέα κινδυνεύουμε να αγγίξουμε τα όρια της υπερβολής.
Και το λέω αυτό θέλοντας να σημειώσω ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι με συγκεκντρώσεις στο κέντρο της Αθήνας λύνεται το πρόβλημα της αναδάσωσης της Πάρνηθας, της Πελοπονήσου και των άλλων περιοχών της Χώρας.
Προσοχή μην εξαντληθεί η συνεισφορά μας σε συναντήσεις και συγκεντρώσεις.
Αν βγήκε ένα συμπεράσμα από τις φετινές καταστροφικές πυρκαγιές είναι ότι απαιτείται η ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών, η οποία θα συμβάλει άμεσα (με την καθημερινή συμμετοχή στα κοινά) ή έμμεσα (με τον έλεγχο της κεντρικής και τοπικής εξουσίας) στην βελτίωση της καθημερινότητας και τη διασφάλιση του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής ευημερίας.
Το κράτος και ο κρατικός μηχανισμός δεν είναι απρόσωπα αποτελούνται από συγκεκριμένα άτομα (πιθανόν τους εαυτούς μας, τους συγγενείς, τους φίλους μας). Από εμάς εξαρτάται η αλλαγή και η βελτίωση. Πρέπει να γίνει πεποίθηση σε όλους μας ότι οφείλουμε να εργαζόμαστε, να δημιουργούμε και να επιβιώνουμε σε κάθε χώρο με αυξημένη κοινωνική και περιβαλλοντική ευαισθησία. Με σεβασμό στο διαφορετικό.
Αν και θεωρώ την ανάπτυξη των blogs εξαιρετικά σπουδαία ευκαιρία για την ενίσχυση της δημοκρατίας και την επέκταση της ενημέρωσης σε χώρους που μέχρι τώρα αυτή δεν ήταν δυνατή, πιστεύω ότι και σε αυτόν τον τομέα κινδυνεύουμε να αγγίξουμε τα όρια της υπερβολής.
Και το λέω αυτό θέλοντας να σημειώσω ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι με συγκεκντρώσεις στο κέντρο της Αθήνας λύνεται το πρόβλημα της αναδάσωσης της Πάρνηθας, της Πελοπονήσου και των άλλων περιοχών της Χώρας.
Προσοχή μην εξαντληθεί η συνεισφορά μας σε συναντήσεις και συγκεντρώσεις.
Αν βγήκε ένα συμπεράσμα από τις φετινές καταστροφικές πυρκαγιές είναι ότι απαιτείται η ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών, η οποία θα συμβάλει άμεσα (με την καθημερινή συμμετοχή στα κοινά) ή έμμεσα (με τον έλεγχο της κεντρικής και τοπικής εξουσίας) στην βελτίωση της καθημερινότητας και τη διασφάλιση του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής ευημερίας.
Το κράτος και ο κρατικός μηχανισμός δεν είναι απρόσωπα αποτελούνται από συγκεκριμένα άτομα (πιθανόν τους εαυτούς μας, τους συγγενείς, τους φίλους μας). Από εμάς εξαρτάται η αλλαγή και η βελτίωση. Πρέπει να γίνει πεποίθηση σε όλους μας ότι οφείλουμε να εργαζόμαστε, να δημιουργούμε και να επιβιώνουμε σε κάθε χώρο με αυξημένη κοινωνική και περιβαλλοντική ευαισθησία. Με σεβασμό στο διαφορετικό.
Αυγούστου 24, 2007
Με τα λόγια των αρχηγών
ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑ:
"Να ξέρετε είναι χαρμόσυνη ημέρα
γιατί από εδώ, από την Καρδίτσα, λέμε, σε 25 ημέρες γυρίζει σελίδα η Ελλάδα.
Ξαναγυρίζει η δεξιά στα θρανία της αντιπολίτευσης,
διότι αυτά τα χρόνια δεν έμαθε τίποτα, δεν άλλαξε μυαλό.
......
Να ρωτήσει ο κ. Καραμανλής σήμερα τον Έλληνα καταναλωτή, τον Έλληνα αγρότη, την ελληνική οικογένεια, είναι καλύτερα σήμερα, είναι καλύτερη η οικονομία του σήμερα;
Και τώρα, είμαστε αναγκασμένοι να γυρίσουμε χρήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πλούσια χώρα και βεβαίως να πάρουμε και λιγότερα τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Καραμανλής κατάφερε και λεφτά να χάσουμε και να διασυρθεί το όνομα το περήφανο, η αξιοπρέπεια της Ελλάδας. Ένα όνομα με κύρος που παλέψαμε χρόνια και εγώ προσωπικά για να στήσουμε.
Αλλά πού θα πάει;
Σε λίγες ημέρες θα ξαναστήσουμε το όνομα της Ελλάδας του κύρους, της περηφάνιας και της σιγουριάς. Γιατί τώρα πια φίλες και φίλοι, δεν τους εμπιστεύεται κανείς.
Κανείς δεν τους ακούει. Κανείς δεν τους πιστεύει.
....Η Ν.Δ. έχει απέναντί της αντίπαλο ανίκητο και είναι η αλήθεια. Και θα αποκαλύψουμε την αλήθεια. Θα αποκαλύπτουμε συνέχεια την αλήθεια. Διότι ο ελληνικός λαός ψηφίζει την αλήθεια και ξέρει ότι υπάρχουν επιλογές. Δεν μπορεί να κρυφτεί η Ν.Δ. και ο κ. Καραμανλής, Απέναντί τους, έχουν το ΠΑΣΟΚ ενωμένο, συσπειρωμένο.
Απέναντί τους έχουν μια νικηφόρα δημοκρατική παράταξη.
Τη μεγάλη επίσης κοινωνική πλειοψηφία όσων αδικήθηκαν, αγνοήθηκαν, περιφρονήθηκαν. Εκείνων των πολλών, που η πολιτική της Ν.Δ. θέλησε να τους βάλει στο κοινωνικό περιθώριο.
Γι' αυτό και η δεξιά θα ηττηθεί! Γι' αυτό το ΠΑΣΟΚ, η μεγάλη δημοκρατική παράταξη, θα νικήσει."
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ:
"...Θέλω τώρα να σταθώ στην πολιτική ουσία των εκλογών. Η ουσία είναι ξεκάθαρη. Αυτό που κρίνεται στις εκλογές είναι η πρόοδος ή η οπισθοδρόμηση της Χώρας. Πρόοδος που περνά από τον δρόμο των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων, που έχουν στόχο: Ανάπτυξη, Επενδύσεις, Ανταγωνιστική Οικονομία, περισσότερες θέσεις δουλειάς. Δηλαδή, υψηλότερο βιοτικό επίπεδο για όλους, νέες θέσεις εργασίας, στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων. Εμείς θέλουμε οι αλλαγές και οι μεταρρυθμίσεις να προχωρήσουν πιο γρήγορα, πιο αποφασιστικά, πιο αποτελεσματικά. Εκείνοι που εκφράζουν το παρελθόν λένε ‘’όχι’’ σε κάθε μεταρρύθμιση. Ακόμα και στις πιο αυτονόητες. Δεν έχουν μάθει τίποτα από τα λάθη τους. Γι΄ αυτό είναι καταδικασμένοι να τα επαναλαμβάνουν. Λάθη που μας οδήγησαν σε σπατάλες, σε ελλείμματα, σε στασιμότητα, σε μεγάλα οικονομικά αδιέξοδα.
Είναι σημαντικό ότι εμείς είμαστε οι πρωταγωνιστές των μεταρρυθμίσεων και των αναγκαίων αλλαγών. Αλλά είναι ακόμα πιο σημαντικό πως τις αλλαγές αυτές τις απαιτεί η κοινωνία και τις έχει ανάγκη ο τόπος.
Φίλες και φίλοι,
Οι πολίτες ξέρουν. Οι πολίτες απορρίπτουν τις ύβρεις, τη στείρα αντίδραση στις μεταρρυθμίσεις, τον λαϊκισμό. Απορρίπτουν την απραξία. Οι πολίτες επιλέγουν αλλαγές. Απορρίπτουν τη στασιμότητα και επιλέγουν μεταρρυθμίσεις. Απαιτούν συνεννόηση. Απαιτούν να διασφαλίσουμε όσα πετύχαμε και ν’ αλλάζουμε διαρκώς τα πράγματα προς το καλύτερο. Αυτό είπαμε, αυτό κάνουμε και αυτό θα συνεχίσουμε μαζί να κάνουμε. Προχωρούμε, όλοι και όλες, στο δρόμο που οδηγεί σ’ ένα ξεκάθαρο στόχο: Καλύτερη ζωή για όλους. Στο δρόμο αυτό, μας στήριξε και μας στηρίζει η ισχυρή, η πλατειά κοινωνική συμμαχία των αλλαγών. Μας στήριξε και μας στηρίζει η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία των μεταρρυθμίσεων. Μας στηρίζουν τα εκατομμύρια των Ελλήνων που θέλουν να πάει η Ελλάδα μπροστά. Αυτή είναι η δύναμή μας. Η δύναμη που οδηγεί την Ελλάδα μπροστά. Μαζί οδηγούμε την Ελλάδα. Όλες και όλοι μαζί. Όλοι οι Έλληνες μαζί. Καλή δύναμη και σας ευχαριστώ πολύ."
"Να ξέρετε είναι χαρμόσυνη ημέρα
γιατί από εδώ, από την Καρδίτσα, λέμε, σε 25 ημέρες γυρίζει σελίδα η Ελλάδα.
Ξαναγυρίζει η δεξιά στα θρανία της αντιπολίτευσης,
διότι αυτά τα χρόνια δεν έμαθε τίποτα, δεν άλλαξε μυαλό.
......
Να ρωτήσει ο κ. Καραμανλής σήμερα τον Έλληνα καταναλωτή, τον Έλληνα αγρότη, την ελληνική οικογένεια, είναι καλύτερα σήμερα, είναι καλύτερη η οικονομία του σήμερα;
Και τώρα, είμαστε αναγκασμένοι να γυρίσουμε χρήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πλούσια χώρα και βεβαίως να πάρουμε και λιγότερα τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Καραμανλής κατάφερε και λεφτά να χάσουμε και να διασυρθεί το όνομα το περήφανο, η αξιοπρέπεια της Ελλάδας. Ένα όνομα με κύρος που παλέψαμε χρόνια και εγώ προσωπικά για να στήσουμε.
Αλλά πού θα πάει;
Σε λίγες ημέρες θα ξαναστήσουμε το όνομα της Ελλάδας του κύρους, της περηφάνιας και της σιγουριάς. Γιατί τώρα πια φίλες και φίλοι, δεν τους εμπιστεύεται κανείς.
Κανείς δεν τους ακούει. Κανείς δεν τους πιστεύει.
....Η Ν.Δ. έχει απέναντί της αντίπαλο ανίκητο και είναι η αλήθεια. Και θα αποκαλύψουμε την αλήθεια. Θα αποκαλύπτουμε συνέχεια την αλήθεια. Διότι ο ελληνικός λαός ψηφίζει την αλήθεια και ξέρει ότι υπάρχουν επιλογές. Δεν μπορεί να κρυφτεί η Ν.Δ. και ο κ. Καραμανλής, Απέναντί τους, έχουν το ΠΑΣΟΚ ενωμένο, συσπειρωμένο.
Απέναντί τους έχουν μια νικηφόρα δημοκρατική παράταξη.
Τη μεγάλη επίσης κοινωνική πλειοψηφία όσων αδικήθηκαν, αγνοήθηκαν, περιφρονήθηκαν. Εκείνων των πολλών, που η πολιτική της Ν.Δ. θέλησε να τους βάλει στο κοινωνικό περιθώριο.
Γι' αυτό και η δεξιά θα ηττηθεί! Γι' αυτό το ΠΑΣΟΚ, η μεγάλη δημοκρατική παράταξη, θα νικήσει."
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ:
"...Θέλω τώρα να σταθώ στην πολιτική ουσία των εκλογών. Η ουσία είναι ξεκάθαρη. Αυτό που κρίνεται στις εκλογές είναι η πρόοδος ή η οπισθοδρόμηση της Χώρας. Πρόοδος που περνά από τον δρόμο των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων, που έχουν στόχο: Ανάπτυξη, Επενδύσεις, Ανταγωνιστική Οικονομία, περισσότερες θέσεις δουλειάς. Δηλαδή, υψηλότερο βιοτικό επίπεδο για όλους, νέες θέσεις εργασίας, στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων. Εμείς θέλουμε οι αλλαγές και οι μεταρρυθμίσεις να προχωρήσουν πιο γρήγορα, πιο αποφασιστικά, πιο αποτελεσματικά. Εκείνοι που εκφράζουν το παρελθόν λένε ‘’όχι’’ σε κάθε μεταρρύθμιση. Ακόμα και στις πιο αυτονόητες. Δεν έχουν μάθει τίποτα από τα λάθη τους. Γι΄ αυτό είναι καταδικασμένοι να τα επαναλαμβάνουν. Λάθη που μας οδήγησαν σε σπατάλες, σε ελλείμματα, σε στασιμότητα, σε μεγάλα οικονομικά αδιέξοδα.
Είναι σημαντικό ότι εμείς είμαστε οι πρωταγωνιστές των μεταρρυθμίσεων και των αναγκαίων αλλαγών. Αλλά είναι ακόμα πιο σημαντικό πως τις αλλαγές αυτές τις απαιτεί η κοινωνία και τις έχει ανάγκη ο τόπος.
Φίλες και φίλοι,
Οι πολίτες ξέρουν. Οι πολίτες απορρίπτουν τις ύβρεις, τη στείρα αντίδραση στις μεταρρυθμίσεις, τον λαϊκισμό. Απορρίπτουν την απραξία. Οι πολίτες επιλέγουν αλλαγές. Απορρίπτουν τη στασιμότητα και επιλέγουν μεταρρυθμίσεις. Απαιτούν συνεννόηση. Απαιτούν να διασφαλίσουμε όσα πετύχαμε και ν’ αλλάζουμε διαρκώς τα πράγματα προς το καλύτερο. Αυτό είπαμε, αυτό κάνουμε και αυτό θα συνεχίσουμε μαζί να κάνουμε. Προχωρούμε, όλοι και όλες, στο δρόμο που οδηγεί σ’ ένα ξεκάθαρο στόχο: Καλύτερη ζωή για όλους. Στο δρόμο αυτό, μας στήριξε και μας στηρίζει η ισχυρή, η πλατειά κοινωνική συμμαχία των αλλαγών. Μας στήριξε και μας στηρίζει η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία των μεταρρυθμίσεων. Μας στηρίζουν τα εκατομμύρια των Ελλήνων που θέλουν να πάει η Ελλάδα μπροστά. Αυτή είναι η δύναμή μας. Η δύναμη που οδηγεί την Ελλάδα μπροστά. Μαζί οδηγούμε την Ελλάδα. Όλες και όλοι μαζί. Όλοι οι Έλληνες μαζί. Καλή δύναμη και σας ευχαριστώ πολύ."
Αυγούστου 21, 2007
Η θεωρία της σχετικότητας
Σύμφωνα με τη φυσική επιστήμη η κίνηση ενός σώματος είναι σχετική. Δηλαδή κάποιο σώμα κινείται σε σχέση με κάποιο άλλο σώμα, το οποίο είναι σταθερό.
Έτσι ενώ κάποιο σώμα βρίσκεται πάνω στη γη και θεωρούμε εμείς που βρισκόμαστε επίσης πάνω στη γη ότι είναι σταθερό, δηλαδή δεν κινείται· ένας εξωτερικός παρατηρητής που δεν βρίσκεται πάνω στη γη, θα έλεγε ότι αφού η γη κινείται έτσι κινείται και το σώμα που βρίσκεται πάνω στη γη.
Συνεπώς, για να εξετάσουμε την κίνηση κάποιου σώματος θα πρέπει να καταφύγουμε πρώτα στο να ορίσουμε σε σχέση με τί κινείται και δεύτερον έναν ανεξάρτητο εξωτερικό παρατηρητή. Αυτά μόνο για την κίνηση. Δεν σημαίνει ότι τα σώματα δεν έχουν και άλλες φυσικές και χημικές ιδιότητες.
Επομένως, θεωρώντας τα ποσοστά των δύο κομμάτων (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ) ως δυο κινούμενα σώματα, έχει νόημα η κρίση ενός εξωτερικού παρατηρητή για την κίνηση τους. Έτσι, σύμφωνα με έναν εξωτερικό παρατηρητή που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Economist, η Νέα Δημοκρατία έχει σαφές προβάδισμα.
Χωρίς να αποτελεί η συγκεκριμένη κρίση το μοναδικό κριτήριο για την εξαγωγή συμπερασμάτων, η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών έδειξε ότι κάποιο που θεωρούσαν εαυτόν ως έτοιμο από καιρό, βρέθηκαν απροετοίμαστοι και κάποιοι άλλοι βρέθηκαν στις παραλίες.
Το σίγουρο είναι ότι η σύντομη προεκλογική περίοδος δεν κάνει καλό στα ΜΜΕ και τους δημοσκόπους που ζητούσαν πρόωρες εκλογές εδώ και καιρό για να τζιράρουν. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα κάνει καλό στην πολιτική αντιπαραθέση, η οποία θα πρέπει να εστιασθεί σε θέματα πολιτικής στρατηγικής και μεταρρυθμίσεων.
Έτσι ενώ κάποιο σώμα βρίσκεται πάνω στη γη και θεωρούμε εμείς που βρισκόμαστε επίσης πάνω στη γη ότι είναι σταθερό, δηλαδή δεν κινείται· ένας εξωτερικός παρατηρητής που δεν βρίσκεται πάνω στη γη, θα έλεγε ότι αφού η γη κινείται έτσι κινείται και το σώμα που βρίσκεται πάνω στη γη.
Συνεπώς, για να εξετάσουμε την κίνηση κάποιου σώματος θα πρέπει να καταφύγουμε πρώτα στο να ορίσουμε σε σχέση με τί κινείται και δεύτερον έναν ανεξάρτητο εξωτερικό παρατηρητή. Αυτά μόνο για την κίνηση. Δεν σημαίνει ότι τα σώματα δεν έχουν και άλλες φυσικές και χημικές ιδιότητες.
Επομένως, θεωρώντας τα ποσοστά των δύο κομμάτων (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ) ως δυο κινούμενα σώματα, έχει νόημα η κρίση ενός εξωτερικού παρατηρητή για την κίνηση τους. Έτσι, σύμφωνα με έναν εξωτερικό παρατηρητή που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Economist, η Νέα Δημοκρατία έχει σαφές προβάδισμα.
Χωρίς να αποτελεί η συγκεκριμένη κρίση το μοναδικό κριτήριο για την εξαγωγή συμπερασμάτων, η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών έδειξε ότι κάποιο που θεωρούσαν εαυτόν ως έτοιμο από καιρό, βρέθηκαν απροετοίμαστοι και κάποιοι άλλοι βρέθηκαν στις παραλίες.
Το σίγουρο είναι ότι η σύντομη προεκλογική περίοδος δεν κάνει καλό στα ΜΜΕ και τους δημοσκόπους που ζητούσαν πρόωρες εκλογές εδώ και καιρό για να τζιράρουν. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα κάνει καλό στην πολιτική αντιπαραθέση, η οποία θα πρέπει να εστιασθεί σε θέματα πολιτικής στρατηγικής και μεταρρυθμίσεων.
Αυγούστου 10, 2007
Λίγες σκέψεις για τη σύγχρονη πόλη
Δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, 9 Αυγούστου 2007, στην ελληνική έκδοση του Economist, που κυκλοφορεί με την Εφημερίδα "Η Καθημερινή"
Οι πολιτικές....
Κάθε πόλη αποτελεί ένα ζωντανό σύστημα, του οποίου τα όρια γεωγραφικά και μη, μεταβάλλονται καθημερινά. Η σύγχρονη πόλη αποτελεί το χώρο μέσα στον οποίο ζουν, εργάζονται, διασκεδάζουν, δημιουργούν, σκέφτονται χιλιάδες ή εκατομμύρια άνθρωποι και συνεπώς οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του σύγχρονου τρόπου ζωής. Χρειάζεται επίσης να αποτελεί πυρήνα δημιουργίας και συνεύρεσης για όλους τους κατοίκους της. Θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένες υποδομές, οι οποίες θα ικανοποιούν τις ανάγκες τους, ώστε να μην δημιουργούνται θύλακες χαμηλής ποιότητας ζωής και γκετοποίησης των κατοίκων της.
Η διεθνοποίηση των οικονομιών, η «πτώση» των συνόρων, όπως αυτά τα ξέραμε, ενισχύουν την κινητικότητα. Ιδιαίτερα στην εποχή μας η κινητικότητα των ανθρώπων, των κεφαλαίων και των αγαθών δημιουργεί μεγάλες ροές πληθυσμού, οι οποίες τείνουν να συγκεντρώνονται εκεί όπου η ζωή είναι καλύτερη ή πιο άνετη. Εκεί που υπάρχουν περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες. Οι ροές έρχονται να γεμίσουν τα κενά που υπάρχουν στο σύστημα που λέγεται πόλη. Έρχονται να καταναλώσουν τους πόρους και να αυξήσουν τις ανάγκες για υποδομές. Η δυναμική αυτή κατάσταση επηρεάζει τον τρόπο λειτουργίας των πόλεων και τις οδηγεί σε νέα σημεία ισορροπίας, τα οποία άλλοτε είναι καλύτερα και άλλοτε είναι χειρότερα για αυτές και για τους κατοίκους τους. Αυτό εξαρτάται από το πόσο καλά προετοιμασμένη είναι μία πόλη να δεχθεί τους νέους κατοίκους, αλλά και το πόσο ευέλικτη είναι ώστε να μετασχηματιστεί και να τους αφομοιώσει.
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Αθήνας, η οποία αύξησε τον πληθυσμό της, κυρίως, σε δύσκολες περιόδους για τη Χώρα μας. Σημειώνω την πληθυσμιακή έκρηξη μετά τον ξεριζωμό του ελληνισμού της Μικράς Ασίας και την έντονη αστικοποίηση που ακολούθησε την γερμανική κατοχή και τον εμφύλιο πόλεμο. Έτσι, η πόλη αναπτύχθηκε σε περιόδους που η Χώρα βρισκόταν σε δύσκολη οικονομική κατάσταση και οι κάτοικοί της προσπαθούσαν να καλύψουν τις βιοτικές τους ανάγκες, με συνέπεια την όχι και τόσο ορθολογική ανάπτυξή της.
Με αυτή την εικόνα έρχονται να συμφωνήσουν τα αποτελέσματα έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου 2007, σύμφωνα με την οποία οι Αθηναίοι είναι οι πλέον δυσαρεστημένοι μεταξύ των κατοίκων 75 ευρωπαϊκών πόλεων. Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα για τη βελτίωση της ζωής στην Αθήνα. Οι υποδομές έχουν ενισχυθεί και η Αθήνα είναι μία πόλη, η οποία μπορεί και ικανοποιεί τις βασικές ανάγκες – ύδρευσης, αποχέτευσης, μεταφοράς- των 4 και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων της. Είναι όμως μόνον αυτά τα ζητούμενα για μία σύγχρονη μεγαλούπολη;
Προφανώς όχι. Η σύγχρονη τεχνολογία αυξάνει τις απαιτήσεις των κατοίκων για υποδομές. Δεν αρκεί μία πόλη να καλύπτει τις ανάγκες σε νερό, διαχείριση πρασίνου και αποβλήτων, ή ακόμη και σε μεταφορές. Θα πρέπει να καλύπτει και τις ηλεκτρονικές τους πλέον απαιτήσεις. Θα πρέπει να διευκολύνει τις ευρυζωνικές υπηρεσίες που όλοι πλέον έχουν ανάγκη για να εργαστούν (από απόσταση ή όχι), να διασκεδάσουν, να δημιουργήσουν, να εκπαιδευθούν. Θα πρέπει να προσφέρει τις απαραίτητες καλλιτεχνικές, οικολογικές διεξόδους στους κατοίκους της. Θα πρέπει να διευκολύνει την κινητικότητα των κατοίκων της στο νέο παγκόσμιο οικονομικό χώρο. Θα πρέπει να αξιοποιεί τις δυνατότητες και το δυναμικό της ευρύτερης περιοχής δίνοντας τις απαραίτητες διεξόδους στους κατοίκους της και στην ανάπτυξή της.
Από το μοντέλο της πόλης-κράτους της ελληνικής αρχαιότητας δημιουργούνται οι συνθήκες στην εποχή μας για την ανάπτυξη του μοντέλου της πόλης-περιφέρειας. Της πόλης δηλαδή που δίνει ζωή –και ενίοτε παίρνει- από μία ολόκληρη Περιφέρεια. Της πόλης που βρίσκεται σε μία διαρκή αλληλεπίδραση και αλληλοεξαρτήση με μία ευρύτερη περιοχή. Άλλωστε, η ενίσχυση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και η ανάπτυξη νέων, ισχυρών και ανταγωνιστικών Περιφερειών προϋποθέτουν τη μετεξέλιξη των Πόλεων και τη μετατροπή τους σε πόλους έλξης επενδύσεων, επιχειρήσεων και εξειδικευμένων επιστημόνων και εργαζομένων.
Όπως εύστοχα έχει σημειώσει και η Ευρωπαία Επίτροπος για την Περιφερειακή πολιτική Danuta Hübner: «Οι αστικές περιοχές είναι στην καρδιά μιας επιτυχούς πολιτικής συνοχής. Η κινητοποίηση του δυναμικού των πόλεων είναι βασικό στοιχείο για την ταχύτερη ανάπτυξη, τις περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας, την κοινωνική συνοχή».
Απαιτούνται λοιπόν νέες ιδέες για να καταστούν οι πόλεις:
-ελκυστικές,
-ανοιχτές σε πολίτες με ειδικές ανάγκες,
-με εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες τους,
-με προστατευμένο και αξιοποιήσιμο από τους πολίτες φυσικό περιβάλλον,
-καινοτόμες στην ανάδειξη του πολιτιστικού τους αποθέματος,
-ικανές να συνδράμουν την υγιή επιχειρηματικότητα και
-να δημιουργήσουν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας.
Έτσι οι σύγχρονες πόλεις θα αποτελέσουν τις ατμομηχανές της ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο, μέσα σε ένα πλαίσιο πολυκεντρικότητας, το οποίο θα αξιοποιεί τους φυσικούς και άλλους πόρους της ευρύτερης περιφέρειας με όρους αειφορικότητας και σεβασμού στις μελλοντικές γενεές.
Οι πολιτικές....
Κάθε πόλη αποτελεί ένα ζωντανό σύστημα, του οποίου τα όρια γεωγραφικά και μη, μεταβάλλονται καθημερινά. Η σύγχρονη πόλη αποτελεί το χώρο μέσα στον οποίο ζουν, εργάζονται, διασκεδάζουν, δημιουργούν, σκέφτονται χιλιάδες ή εκατομμύρια άνθρωποι και συνεπώς οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του σύγχρονου τρόπου ζωής. Χρειάζεται επίσης να αποτελεί πυρήνα δημιουργίας και συνεύρεσης για όλους τους κατοίκους της. Θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένες υποδομές, οι οποίες θα ικανοποιούν τις ανάγκες τους, ώστε να μην δημιουργούνται θύλακες χαμηλής ποιότητας ζωής και γκετοποίησης των κατοίκων της.
Η διεθνοποίηση των οικονομιών, η «πτώση» των συνόρων, όπως αυτά τα ξέραμε, ενισχύουν την κινητικότητα. Ιδιαίτερα στην εποχή μας η κινητικότητα των ανθρώπων, των κεφαλαίων και των αγαθών δημιουργεί μεγάλες ροές πληθυσμού, οι οποίες τείνουν να συγκεντρώνονται εκεί όπου η ζωή είναι καλύτερη ή πιο άνετη. Εκεί που υπάρχουν περισσότερες και καλύτερες ευκαιρίες. Οι ροές έρχονται να γεμίσουν τα κενά που υπάρχουν στο σύστημα που λέγεται πόλη. Έρχονται να καταναλώσουν τους πόρους και να αυξήσουν τις ανάγκες για υποδομές. Η δυναμική αυτή κατάσταση επηρεάζει τον τρόπο λειτουργίας των πόλεων και τις οδηγεί σε νέα σημεία ισορροπίας, τα οποία άλλοτε είναι καλύτερα και άλλοτε είναι χειρότερα για αυτές και για τους κατοίκους τους. Αυτό εξαρτάται από το πόσο καλά προετοιμασμένη είναι μία πόλη να δεχθεί τους νέους κατοίκους, αλλά και το πόσο ευέλικτη είναι ώστε να μετασχηματιστεί και να τους αφομοιώσει.
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Αθήνας, η οποία αύξησε τον πληθυσμό της, κυρίως, σε δύσκολες περιόδους για τη Χώρα μας. Σημειώνω την πληθυσμιακή έκρηξη μετά τον ξεριζωμό του ελληνισμού της Μικράς Ασίας και την έντονη αστικοποίηση που ακολούθησε την γερμανική κατοχή και τον εμφύλιο πόλεμο. Έτσι, η πόλη αναπτύχθηκε σε περιόδους που η Χώρα βρισκόταν σε δύσκολη οικονομική κατάσταση και οι κάτοικοί της προσπαθούσαν να καλύψουν τις βιοτικές τους ανάγκες, με συνέπεια την όχι και τόσο ορθολογική ανάπτυξή της.
Με αυτή την εικόνα έρχονται να συμφωνήσουν τα αποτελέσματα έρευνας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιοποιήθηκε στα τέλη Ιουλίου 2007, σύμφωνα με την οποία οι Αθηναίοι είναι οι πλέον δυσαρεστημένοι μεταξύ των κατοίκων 75 ευρωπαϊκών πόλεων. Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα για τη βελτίωση της ζωής στην Αθήνα. Οι υποδομές έχουν ενισχυθεί και η Αθήνα είναι μία πόλη, η οποία μπορεί και ικανοποιεί τις βασικές ανάγκες – ύδρευσης, αποχέτευσης, μεταφοράς- των 4 και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων της. Είναι όμως μόνον αυτά τα ζητούμενα για μία σύγχρονη μεγαλούπολη;
Προφανώς όχι. Η σύγχρονη τεχνολογία αυξάνει τις απαιτήσεις των κατοίκων για υποδομές. Δεν αρκεί μία πόλη να καλύπτει τις ανάγκες σε νερό, διαχείριση πρασίνου και αποβλήτων, ή ακόμη και σε μεταφορές. Θα πρέπει να καλύπτει και τις ηλεκτρονικές τους πλέον απαιτήσεις. Θα πρέπει να διευκολύνει τις ευρυζωνικές υπηρεσίες που όλοι πλέον έχουν ανάγκη για να εργαστούν (από απόσταση ή όχι), να διασκεδάσουν, να δημιουργήσουν, να εκπαιδευθούν. Θα πρέπει να προσφέρει τις απαραίτητες καλλιτεχνικές, οικολογικές διεξόδους στους κατοίκους της. Θα πρέπει να διευκολύνει την κινητικότητα των κατοίκων της στο νέο παγκόσμιο οικονομικό χώρο. Θα πρέπει να αξιοποιεί τις δυνατότητες και το δυναμικό της ευρύτερης περιοχής δίνοντας τις απαραίτητες διεξόδους στους κατοίκους της και στην ανάπτυξή της.
Από το μοντέλο της πόλης-κράτους της ελληνικής αρχαιότητας δημιουργούνται οι συνθήκες στην εποχή μας για την ανάπτυξη του μοντέλου της πόλης-περιφέρειας. Της πόλης δηλαδή που δίνει ζωή –και ενίοτε παίρνει- από μία ολόκληρη Περιφέρεια. Της πόλης που βρίσκεται σε μία διαρκή αλληλεπίδραση και αλληλοεξαρτήση με μία ευρύτερη περιοχή. Άλλωστε, η ενίσχυση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας και η ανάπτυξη νέων, ισχυρών και ανταγωνιστικών Περιφερειών προϋποθέτουν τη μετεξέλιξη των Πόλεων και τη μετατροπή τους σε πόλους έλξης επενδύσεων, επιχειρήσεων και εξειδικευμένων επιστημόνων και εργαζομένων.
Όπως εύστοχα έχει σημειώσει και η Ευρωπαία Επίτροπος για την Περιφερειακή πολιτική Danuta Hübner: «Οι αστικές περιοχές είναι στην καρδιά μιας επιτυχούς πολιτικής συνοχής. Η κινητοποίηση του δυναμικού των πόλεων είναι βασικό στοιχείο για την ταχύτερη ανάπτυξη, τις περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας, την κοινωνική συνοχή».
Απαιτούνται λοιπόν νέες ιδέες για να καταστούν οι πόλεις:
-ελκυστικές,
-ανοιχτές σε πολίτες με ειδικές ανάγκες,
-με εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες τους,
-με προστατευμένο και αξιοποιήσιμο από τους πολίτες φυσικό περιβάλλον,
-καινοτόμες στην ανάδειξη του πολιτιστικού τους αποθέματος,
-ικανές να συνδράμουν την υγιή επιχειρηματικότητα και
-να δημιουργήσουν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας.
Έτσι οι σύγχρονες πόλεις θα αποτελέσουν τις ατμομηχανές της ανάπτυξης σε περιφερειακό επίπεδο, μέσα σε ένα πλαίσιο πολυκεντρικότητας, το οποίο θα αξιοποιεί τους φυσικούς και άλλους πόρους της ευρύτερης περιφέρειας με όρους αειφορικότητας και σεβασμού στις μελλοντικές γενεές.
Αυγούστου 09, 2007
Ο κύκλος της απαξίωσης της δημόσιας παιδείας
Το σημερινό πρωτοσέλιδο του Ελεύθερου Τύπου, μας θύμισε ένα αρκετά παλαιότερο σχόλιο του blog τον Οκτώβριο του 2006. Η, εν πολλοίς, αναίτια και καθοδηγούμενη αναταραχή στην Παιδεία έχει τα πρώτα απτά αποτελέσματα.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)